##issue.no## 13 (2024): Gumanitar va tabiiy fanlar jurnali - Журнал гуманитарных и естественных наук

						##issue.viewIssueIdentification##
##issue.no## 13 (2024): Gumanitar va tabiiy fanlar jurnali - Журнал гуманитарных и естественных наук
##submissions.published##: 15-08-2024

Рубрики журнала. Выпуск № 13 (08). 2024

МЕДИЦИНА И ЗДРАВООХРАНЕНИЕ

TIBBIYOT VA SOG‘LIQNI SAQLASH

EVALUATION OF THE EFFECTIVENESS OF CONSERVATIVE THERAPY FOR LUMBAR DISCOGENIC RADICULOPATHY USING THE ARTCURE DIFFUSIONAL PATCH

Gulnora Sattarovna Rakhimbaeva ##common.commaListSeparator##Feruza Kabildjanovna Shermukhamedova ##common.commaListSeparator##Sanjar Bakhtiyor ugli Abdukakhkhorov

This article is devoted to the problem of pain syndromes in the back. It is an analytical review of the scientific literature on the mechanisms of pain syndrome development, diagnosis and approaches to therapy.

5 - 7

UYQU VA INSULT. YUZAGA KELISHI VA KECHISHI XUSUSIYATLARI

Muxsina Baxtiyor Abzalova ##common.commaListSeparator##Marxamat Mirakramovna Yakubova ##common.commaListSeparator##Shohnur Shuxrat o'g'li Shokirov

Ishemik va gemorragik insult kabi serebrovaskulyar kasalliklar butun dunyo bo'ylab nogironlik va o'limning asosiy sabablaridan biridir. Dalillar shuni ko'rsatadiki, uyqu buzilishini aniqlash va davolash birlamchi va ikkilamchi insultning oldini olishga kiritilishi kerak. Uyqu va insult ko'pincha bir–biri bilan chambarchas bog'liq, chunki uyqu buzilishi, shu jumladan uyqu bilan nafas olishning buzilishi, parasomnialar, uyqu bilan bog'liq harakatlarning buzilishi, uyqusizlik va gipersomniya yurak–qon tomir kasalliklari bilan chambarchas bog'liq va insult xavfini oshiradi. Qon tomiridan keyin uyqu buzilishi ham insult reabilitatsiyasiga va hayot sifatiga ta'sir qilishi mumkin va agar davolanmasa, takroriy insultga olib kelishi mumkin.

8 - 12

COVID –19 PANDEMIYASIDAN KEYINGI DAVRDA MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNING KLINIK–NEVROLOGIK JIHATLARI

Gulnoza Safarovna Ahmedova ##common.commaListSeparator##Dilnozaxon Ergashevna Iskandarova ##common.commaListSeparator##Mehrgiyo Allayarovna Xushmurodova ##common.commaListSeparator##Shirin Jo‘rayeva

SARS–COV–2 shtammi bilan kasallangan bolalar post–Covid sindromini boshdan kechirishadi. COVID–19 bilan kasallanish tarkibida bolalarning umumiy ulushi 1–1,7% ni tashkil qiladi [O.N. Ivanova, 2021]. M. A. Spruit, 2020]. Pandemiya davrida butun dunyoda qon ivishining buzilishi, tromboemboliyaning yuqori tarqalishi va o'limga olib keladigan yurak–qon tomir asoratlari, markaziy asab tizimining shikastlanishi va serebrovaskulyar kasalliklar rivojlantiradigan COVID 19 bilan kasallangan bemorlar soni ortib bormoqda. Shu bilan birga, faqat bir nechta tadqiqotlar post–Covid sindromi va markaziy asab tizimining shikastlanishi, shu jumladan psixo–emotsional va kognitiv buzilishlarning xususiyatlarini o'rganishga bag'ishlangan.

13 - 16

BOLALIK DAVRIDA EPILEPSIYA KASALLIGINING KLINIK–NEVROLOGIK JIHATLARI VA TASHXISLASH MEZONLARI

Akbar Xolboyevich Abdiyev ##common.commaListSeparator##Dilnozaxon Ergashevna Iskandarova ##common.commaListSeparator##Mehrgiyo Allayarovna Xo‘shmurodova ##common.commaListSeparator##Yoqutxon Nabiyevna Madjidova

Epilepsiya bolalar psixonevrologiyasining asosiy kasalliklaridan biridir, chunki bemorlarning 70 foizida u erta bolalik va oʼsmirlik davrida hayotning birinchi oylarida eng yuqori choʼqqisiga chiqadi. Tutqanoqlar bolalarga ta'sir qiladigan eng keng tarqalgan tibbiy muammolardan biri bo'lib, epilepsiya bolalarda eng ko'p uchraydigan surunkali nevrologik holatdir.Ushbu maqolada 5 yoshdan 12 yoshgacha boʼlgan bolalardagi epilepsiyasi bilan kasallangan 32 nafar bemor bolalardagi klinik–nevrologik oʼzgarishlar o’rganildi. Katta yoshdagi bolalarda kuzatiladigan epilepsiyaning o’ziga xos xususiyatlarinini aniqlash va to’g’ri tashxislash orqali kasallikning optimal terapiyasiga va oldini olishga olib keladi.

17 - 20

AUTONOMIC NERVOUS SYSTEM DAMAGE AND DIAGNOSTICS IN RHEUMATOID ARTHRITIS

Satima Razzoqovna Kurambayeva ##common.commaListSeparator##Abdulvakhid Khashimovich Amiriddinov

The relationship between the pathology of the nervous and immune systems is known. Immune disorders, manifested by the formation of autoantibodies to various components of body tissues, have a variety of clinical manifestations, including damage to the nervous system. The purpose of the study was to improve the immunodiagnosis of autoimmune connective tissue diseases (in particular, rheumatoid arthritis) using immobilized magnetically controlled sorbents based on myelin basic protein (MBP) and S–100 protein. Elevated levels of antibodies (Abs) to MBP were detected in 39.4% of patients with rheumatoid arthritis (RA), and antibodies to the S–100 protein were detected in 32.4% of patients with RA. In all cases, the studied indicator correlated with the degree of activity of the pathological process. High levels of antibodies to MBP and protein S–100 in RA were associated with damage to the central nervous system (CNS) and peripheral nervous system (PNS). A decrease in the content of serum antibodies to MBP and to protein S–100 during treatment makes it possible to use this indicator as an additional criterion for assessing its effectiveness.

21 - 24

NEVROLOG AMALIYATIDA DERMATOMIOZITLAR

Abdulvohid Hoshimovich Amiriddinov ##common.commaListSeparator##Bekzod Raim o'g'li Baratov ##common.commaListSeparator##Jonibek Baxodir o'g'li Izzatullaev

Dermatomiyozit – biriktiruvchi to'qimalarning diffuz kasalliklari guruhiga kiruvchi va silliq mushaklarning asosiy shikastlanishi bilan kasallangan kasallik. Dermatomiozitning yetakchi klinik ko'rinishi harakat buzilishlari bo'lib, ular ko'pincha o'tkir yallig'lanishli demyelinatsiya qiluvchi polinevopatiyaning namoyon bo'lishi sifatida qaraladi. Eritema va shish ko'rinishidagi terining shikastlanishi ham xarakterlidir, bu ko'rinishlar bo'lmasa, "polimiyozit" atamasi qo'llaniladi. Kasallik og'ir nevrologik belgilar va xavfli asoratlar rivojlanishi bilan yuzaga keladi, bu esa bemorning o'limiga olib kelishi mumkin. Maqolada Guillain–Barre sindromining dastlabki tashxisi bo'lgan ikki bemorning kasallik tarixi tasvirlangan. Bemorlarda klinik ko'rinish, paraklinik tadqiqotlar ma'lumotlari va kasallikning rivojlanish xususiyatlari tahlil qilindi, bu erta bosqichlarda o'tkir / surunkali yallig'lanishli demyelinatsiya qiluvchi polineyropatiya va dermatomiyozit o'rtasida differentsial tashxis qo'yish imkonini beradi.

25 - 29

ШИЗОФРЕНИЯ ТАШҲИСИ ҚЎЙИЛГАН БЕМОРЛАРДА КОГНИТИВ ЖАРАЁНЛАРНИНГ КЕЧИШИГА ТАЪСИР КЎРСАТУВЧИ МЕХАНИЗМЛАРИ

Абдимурод Холмуродович Дўсов

Ушбу мақолада шизофрения касаллиги билан оғриган беморларда когнитив жараёнларнинг бузилиши ўртасидаги муносабатларни таққослаш муаммоси муҳокама қилинади. Олимларнинг ихтиёрида бўлган фактлар тизими шизофрения билан оғриган одамларнинг когнитив фаолиятининг ўзгариши билан бирга келадиган руҳий аномалияларнинг хусусиятларини тасдиқловчи ва тушунтирувчи тезисларни илгари суришга имкон беради. Мақола илмий ёндошувчи хусусиятга эга бўлиб ўзига психиатрия, ижтимоий психология, тиббий психологияни мужассамлаштиради.

30 - 32

ENDOGEN KASALLIKLARNI NASL–NASABGA BOG‘LIQLIK XUSUSIYATLARI

Abdimurod Xolmurodovich Dusov

Maqolada ruhiy kasalliklarning irsiylanishi mavzusi ko‘rib chiqiladi. U irsiy kasalliklarga asos bo‘lishi mumkin bo‘lgan sabablarni nazariy jihatdan o‘rganishga qaratilgan.
Maqsadi: Ushbu ishning maqsadi ruhiy kasallikning irsiyatiga ta’sir qiluvchi sabablarni aniqlash uchun oldingi tadqiqotlar natijalarini nazariy ko‘rib chiqish va sintez qilishdir. Ushbu maqsadga erishish uchun mualliflar shizofreniya va affektiv psixoz misollari yordamida ruhiy kasalliklarning irsiy jihatlarini tahlil qiladilar.

33 - 35

IDENTIFICATION OF ANXIETY–PHOBIC DISORDERS IN IRRITABLE BOWEL SYNDROME AND IMPROVEMENT OF MEDICAL PSYCHOLOGICAL SUPPORT IN THEM

Sabokhat Shayunusovna Gafurova ##common.commaListSeparator##Surayyo Tulkinovna Yusupxadjayeva

This article presents an analysis of the results of measures to identify anxiety–phobic disorders observed in irritable bowel syndrome, improve medical psychological support, and treat disorders in the patient's psyche using psychotherapy methods. A statement was made about the importance of psychotherapeutic support in irritable bowel syndrome and achieving the intended result in a short time.

36 - 41

SEREBROVASKULYAR KASALLIKLAR: ISHEMIK INSULT VA MIOKARD INFARKTI

Dilnozaxon Ergashevna Iskandarova ##common.commaListSeparator##Irodaxon Ergashevna Iskandarova

O'tkir ishemik insult va o'tkir miokard infarkti o'z vaqtida tashxis qo'yishni va davolashni talab qiluvchi shoshilinch holat bo‘lib, dunyo bo'ylab nogironlik va o'limning asosiy sabablaridan biridir. Ba'zida biz bir vaqtning o'zida o'tkir ishemik insult va o'tkir miokard infarkti bilan kasallangan bemorlarga duch kelamiz. Garchi reperfuzion terapiya ikki kasallik uchun eng samarali davolash usuli bo'lsada, kasallikni bir vaqtning o'zida davolash xali ham katta qiyinchilik tug‘diradi. Biz klinik davolash qarorini qabul qilishga tegishli dalillarni taqdim etish uchun amaliyotda uchragan holatni bayon etdik.

42 - 45

A SYSTEMATIC REVIEW EXAMINING THE APPLICATION OF STEM CELL–BASED THERAPY AS AN INNOVATIVE THERAPEUTIC INTERVENTION FOR PARKINSON'S DISEASE STM: PARKINSON KASALLIGINI DAVOLASHNING INNOVATSION U

Gulnora Sattarovna Rakhimbaeva##common.commaListSeparator##Yulduz Alpisovna Musaeva ##common.commaListSeparator##Dilshoda Turdikulovna Akramova ##common.commaListSeparator##Oksana Olegovna Kasimova

In recent decades, treatment methods aimed at reversing the progression of Parkinson's disease (PD) have generated significant interest. PD is characterized by a gradual loss of dopaminergic (DA) neurons and a decrease in dopamine levels in the striatum. Current challenges include optimizing neuroprotective strategies, developing personalized drug therapies, and minimizing side effects from long–term administration of pharmacological agents used to alleviate short–term motor symptoms. Cell transplantation of DA cells into the brains of PD patients to replace degenerated DA has the potential to change the treatment paradigm. This review provides updated information on the current progress of transplanting DA neurons derived from stem cells as a therapeutic alternative for PD. Sources of cells for transplantation are described, and the focus is on cell evaluation methods such as identification of genetic markers, single–cell sequencing, and visualization techniques used to assess cell survival and function.

46 - 49

ODDIY VA ASSOTSIYALASHGAN MIGRENDA KOGNITIV FUNKSIYALARNI YOSHGA BO`G`LIQ O`ZGARISHLARINI BAHOLASH

Farrux Erkin o`gli Mamajonov ##common.commaListSeparator##Xilola Maratovna Daminova ##common.commaListSeparator##Yulduz Alpisovna Musayeva

JSST ma`lumotiga ko`ra migren, saraton,qandli diabet,yurak–qon tomir kasalliklari va boshqa kasalliklar kabi mehnatga layoqatni yo`qotishda asosiy sabablaridan biri hisoblanadi(9–o`rin). Ayolllar orasida migren tufayli mehnatga layoqatni yo`qotish ko`rsatkichi 3–o`rinni egallaydi. Epidemiologik tadqiqotlarga ko'ra, dunyoda 1 yil davomida migrenning kattalar aholisi orasida tarqalishi o'rtacha 10,2% dan (Stovner va boshq., 2007) 14,7% gacha (Steiner va boshq., 2013). Shunday qilib, migren nafaqat tibbiy, balki muhim iqtisodiy muammodir. Hozirgacha "migren" tashxisi faqat klinik hisoblanadi va har qanday diagnostik testlar faqat bosh og'rig'ining boshqa sabablarini istisno qilishga qaratilgan (Osipova, 2010). Migrenni davolashda ham muammolar mavjud – bozorda an'anaviy analgetiklar va o'ziga xos migrenga qarshi dorilar mavjudligiga qaramay, bu kasallikka chalingan bemorlarni davolash hali ham etarli darajada samarali emas. Shunday qilib,migrenga qarshi o'ziga xos dorilar – triptanlar – uchta hurujdan faqat ikkitasini barataraf eta oladi va migren hurujlarining oldini olishda ishlatiladigan dori vositalari, agar ular hurujlar chastotasini 50% yoki undan ko'proqqa kamaytirsa, samarali hisoblanadi. Yiliga bemorlarning 1% da uchraydigan surunkali kundalik bosh og'rig'ining rivojlanishi va surunkali migren huruji sezilarli klinik muammo hisoblanadi (Katzarava va Limmroth, 2006). Shu bilan birga, aholi orasidagi migren bilan og`rigan bemorlarning 10%i hamda boshqa 40–60% bemorlar ixtisoslashtirilgan bosh og`riq markaziga murojaat qilganda standart davoga rezistent hisoblanadi. (Loder, 2009).

50 - 55

MIGREN BILAN KASALLANGAN BEMORLARNING NEYROPSIXOLOGIK O‘ZIGA XOSLIGI VA HAYOT SIFATI

Nilufar Safaevna Rashidova ##common.commaListSeparator##Muhriddin Qo‘zimurodovich Po‘latov

Migren bilan kasallangan bemorlarda yuzaga keladigan neyropsixologik buzilishlar hayot sifatini yomonlashishiga va davolash samaradorligini pasayishiga olib kelmoqda.
Tadqiqotning maqsadi: Migrenli bemorlarning neyropsixologik o‘ziga xosligi va hayot sifatini o‘rganish.
Tadqiqotning materiallari: Migren bilan kasallangan 84 nafar bemorlar o‘rganildi. Bemorlar 16 dan 45 yoshgacha boʼlgan. (oʼrtacha yosh 34,4±0,91). Olingan bemorlarning 64 tasi (78 %) ayol va 18 tasi (22 %) erkak jinsiga mansubdir.
Tadqiqot uslublari. Klinik–nevrologik, umumklinik tekshiruvlar. Bemorlarda hayot sifati: MIDAS shkalasi va Headache Impact–Test orqali baholandi.
Neyropsixologik holat: MMSE, MOCA shkalasi orqali baholandi. Statistik tahlil «Microsoft Excel 2010, Opisatelnaya statistika» dasturida o‘tkazildi.
Tadqiqot natijalari: Ayollar va erkaklar orasidagi migren tarqalish nisbati 1:3.5. Migren kasalligida bemorlarning asosiy qismi 30 dan 40 yoshgacha. Аyollar va erkaklar orasidagi nisbat esa barcha guruhlarda saqlanib qolmoqda. MMSE shkalasi bo‘yicha o‘tkazilgan tadqiqot natijalariga ko‘ra, bemorlarning 54,87 % engil kognitiv buzilishlar, MoCA shkalasi bo‘yicha o‘tkazilgan tadqiqot natijalariga ko‘ra, bemorlarning 65.85 % da kognitiv buzilishlar borligi aniqlandi. MIDAS shkalasi bo‘yicha bemorlarning 91.46 % da turli darajada loyoqatsizlik borligi, HIT–6 so‘rovnomasi bo‘yicha bemorlarning 89 % da hayot sifatiga ta’sir ko‘rsatganligi aniqlandi va 54.87%da kuchli ta’sir ko‘rsatganligi aniqlandi.
Xulosa: Migren kasalligi jins bo‘yicha erkaklarga qaraganda ayollarda ko‘p uchraydi. (nisbat 1:3.5). Migren uchrash chastotasi namoyon bo‘lishi 30–40 yosh oralig‘ida ko‘payadi. Shkala natijalariga ko‘ra (MMSE, MoCA), Migren bilan kasallangan bemorlarning engil kognitiv buzilishlar ega (60 %). Anketa so‘rovnomalariga ko‘ra, Migren bilan kasallangan bemorlarda turli darajada loyoqatsizlik bor (91.46 %). Migren bemorlarning hayot sifatiga to‘g‘ridan–to‘g‘ri salbiy ta’sir ko‘rsatadi (89%).

56 - 60

АРТ–ТЕРАПИЯ РАБОТА С ДЕТЯМИ, ПОДРОСТКАМИ И СЕМЬЕЙ

Мукаддас Джумакул кизи Рахимова ##common.commaListSeparator##Дилнозахон Эргашевна Искандарова ##common.commaListSeparator##Мехргиё Аллаяровна Хушмуродова

Арт–терапия – один из простых и эффективных методов, используемых сегодня психологами и психотерапевтами. В данной статье рассматривается процесс работы с арт–терапией у детей, подростков и семей и ее последствия.

61 - 64

HERPES ZOSTERDAN KEYINGI POSTGERPETIK TRIGEMINAL NEVRALGIYA (NEYROPATIYA)

Rayxon Pardayevna Rasulova ##common.commaListSeparator##Satima Razzakovna Kuranbayeva

Herpes zosterning (HZ) eng keng tarqalgan asoratlari postgerpetik nevralgiya (neyropatiya) hisoblanadi. Posterpetik nevralgiya (neyropatiya) gerpetik toshma paydo boʻlgan paytdan boshlab 3 oydan ortiq davom etadigan og’riq bilan tavsiflanadi. Posthgerpetik nevralgiyaning chastotasi yoshga bog’liq: 60 yoshdan katta bemorlarning 50–75 % da HZ tufayli kelib chiqqan postgerpetik nevralgiya rivojlanadi. Orqa miya va kranial nervlarning nevralgiyasida og’riqlar uch turga ajratiladi: spontan, doimiy, kuydiruvchi; paroksismal, oʻtkir, shuningdek, og’riqsiz ta’sirdan yuzaga keladigan og’riq. Terida gipesteziya, anesteziya va dizesteziya sohalari aniqlanadi. Koʻz nervining nevralgiyasi (trigeminal nervning I shoxi) HZning 20 foizida uchraydi. Antivirus preparatlar, gabapentin hosilalari, trisiklik antidepressantlar va opioid analgetiklarini oʻz ichiga olgan kombinatsiyalangan terapiya erta qoʻllanishi postherpetik nevralgiya (neyropatiya) uchun eng samarali hisoblanadi.

65 - 69

SAMARQAND, NAVOIY VA SURXONDARYO VILOYATLARIDA BRONXIAL ASTMA BILAN KASALLANGAN BOLALARDA TASHVISH VA DEPRESSIYA DARAJASI

Farrux Farxodovich Samatov ##common.commaListSeparator##Aziza Toxirovna Jo’rabekova

Ushbu maqolaning maqsadi bronxial astma bilan og'rigan bolalarda tashvish va depressiya darajasini o'rganish masalalarini yoritib berish hisoblanadi. 5 yoshdan 9 yoshgacha bo'lgan bronxial astma bilan og'rigan 62 nafar bolalar o'rtasida shifoxonada tashvish va depressiya shkalasi yordamida so'rov o'tkazildi. 5 yoshdan 9 yoshgacha bo'lgan bronxial astma bilan og'rigan bolalarda ruhiy tushkunlik darajasi ancha yuqori ekanligi aniqlandi. Astma bilan og'rigan 8 va 9 yoshdagi bolalarda tashvish darajasi juda yuqori hisoblandi. Bronxial astma bilan og'rigan bolalarda tashvish yanada ko’proq bo'lib, klinik ko'rinish darajasiga yetadi. Bemorlarning shaxsiyatini tekshirish, tashvish darajasini psixofarmakologik, psixoterapevtik jihatdan tuzatish va farmakologik va psixoterapevtik aralashuvdan keyin tashvish va depressiya darajasini kuzatish keyinchalik chuqur tadqiqotlarni talab etadi.

70 - 74

КАРДИОЭМБОЛИЧЕСКИЙ ИНСУЛЬТ

Камолиддин Шарофиддинов ##common.commaListSeparator##Хуршида Абдубориевна Расулова ##common.commaListSeparator##Юлдуз Алписовна Мусаева

Рассматриваются ключевые причины, патогенез, клинические аспекты и лечение кардиоэмболического инсульта (КЭИ). Отмечается, что КЭИ представляют собой разнообразную группу состояний по своей этиологии, механизмам развития, симптомам и прогнозу. Основными факторами риска являются фибрилляция предсердий, инфаркт миокарда и заболевания клапанов сердца. Главными методами диагностики являются компьютерная или магнитно–резонансная томография головного мозга, которые позволяют выявить область ишемии в головном мозге, а также результаты кардиологического обследования. Для профилактики рецидивов КЭИ часто применяют пероральные антикоагулянты, эффективность и безопасность которых доказаны в крупных клинических исследованиях. Пациенты с повышенным риском КЭИ должны получать наблюдение как у кардиолога, так и у невролога. Индивидуализированная терапия может значительно снизить вероятность церебральных нарушений у данной категории пациентов.

75 - 79

ОСОБЕННОСТИ РАЗВИТИЯ ИШЕМИЧЕСКОГО ИНСУЛЬТА У ДЕТЕЙ

Гульнара Кутбитдиновна Рахматуллаева ##common.commaListSeparator##Дилноза Эргашевна Искандарова ##common.commaListSeparator##Кадирали Шавкатович Шоймардонов

Описан случай из практики пациентки С. с недиагностированными множественными ангиодисплазиями, в результате чего развился инсульт, что, по–видимому, свидетельствовало о нарушении компенсаторных механизмов головного мозга, когда в результате двустороннего изгиба артерии под острым углом в сочетании с ГБ и атеросклеротическим стенозом становится невозможным возобновление нормального мозгового кровотока с вовлечением коллатералей.

80 - 83

ДИФФЕРЕНЦИАЛЬНО–ДИАГНОСТИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ЦЕФАЛГИИ У БОЛЬНЫХ, ПЕРЕНЕСШИХ СOVID–19

Зиеда Абдуллаевна Акбарходжаева ##common.commaListSeparator##Хуршида Камильджоновна Шукурова

Головная боль может быть одним из наиболее характерных симптомов длительного течения COVID–19 и появляться отдельно или в сочетании с другими симптомами. С этой точки зрения возрастает интерес к изучению постковидных головных болей.
Цель исследования: изучить дифференциально–диагностические особенности головной боли у пациентов с COVID–19.
Материалы исследования: 52 пациента с постковидной цефалгией и контрольной группе обследовано 35 пациентов с мигренью. Пациенты были в возрасте от 20 до 60 лет. (средний возраст 34,4±0,91). Из поступивших пациентов 27 (52%) были женского пола и 25 (48%) мужского пола. 27 (77%) пациентов контрольной группы были женщинами и 8 (23%) мужчинами.
Методы исследования. Клинико–неврологические, общеклинические и параклинические (МРТ, МСКТ) исследования. Интенсивность головной боли у пациентов оценивали по шкале VASH.
Статистический анализ проводился в программе «Microsoft Excel 2010, Описательная статистика».
Результаты исследования: Соотношение распространенности постковидной цефалгии между женщинами и мужчинами составляет 1:1,08. Большинство пациентов с постковидной цефалгией находятся в возрасте от 30 до 40 лет. Соотношение женщин и мужчин остается одинаковым во всех группах. В контрольной группе соотношение составило 1:3,3. При анализе результатов МРТ постковидной цефалгии установлено, что при постковидной цефалгии часто встречаются субатрофия головного мозга (28%) и внутричерепная гипертензия (37,5%). По данным ВАШ–обследования 52 пациентов с постковидной цефалгией, у 86% пациентов с постковидной цефалгией наблюдались головные боли средней интенсивности.
Вывод: Постковидная цефалгия одинаково распределена по полу (соотношение 1:1,08), заболеваемость практически одинакова для всех возрастов. В ходе параклинических исследований (МРТ) у большинства пациентов наблюдались осложнения в виде субатрофии головного мозга и внутричерепной гипертензии. При исследованиях по шкале головной боли (ВАШ) головная боль имеет умеренную интенсивность, а боли высокой интенсивности практически не наблюдаются.

84 - 89

ASSESSMENT OF THE DEGREE OF SEVERITY OF PERINATAL DAMAGE OF THE CENTRAL NERVOUS SYSTEM DEPENDING ON THE CLINICAL AND NEUROLOGICAL CHARACTERISTICS

Iroda Turamurod kizi Turdimurodova ##common.commaListSeparator##Mekhrgiyo Allayerovna Khushmurodova ##common.commaListSeparator##Dilnozakhon Ergashevna Iskandаrova ##common.commaListSeparator##Shokir Bakhodirovich Mamatkurbonov

Perinatal damage to the nervous system is a damage to the nervous system associated with hemodynamic, lycodynamic and metabolic changes as a result of harmful factors in the antenatal period, perinatal period. Clinical syndromes of perinatal damage to the nervous system are of a different nature; additional research methods are needed to determine their pathogenesis. In this regard, we studied the clinical and neurophysiological correlation of the identified syndromes.

90 - 93

ЭРТА БОЛАЛИК ДАВРИДА ЭПИЛЕПТИК ЭНЦЕФАЛОПАТИЯНИНГ КЛИНИК–ИММУНОЛОГИК ТАВСИФИ ВА УНИ ЭРТА ТАШҲИСЛАШ МЕЗОНЛАРИНИ ИШЛАБ ЧИҚИШ

Гулчиройхон Рустам қизи Вафоева ##common.commaListSeparator##Саида Набиевна Саидходжаева

Ушбу мақолада эпилептик энцефалопатия билан оғриган 3 ёшгача бўлган 72 нафар болаларнинг психоневрологик ва клиник–параклиник текшируви асосида касалликнинг клиник синдромлари тўлиқ таҳлил қилинди. Кўпгина тадқиқотчилар бу касалликни интериктал эпилептик психознинг бир шакли деб ҳисоблашади. Шунинг учун ушбу касалликнинг ўзига хос хусусиятларини аниқлаш ушбу жараённи эрта ташҳислаш ва бошқа касалликлар билан дифференциал ташҳис қўйишга ёрдам беради.

94 - 97

LITERATURE REVIEW ON THE CLINICAL–NEUROLOGICAL COMPLICATIONS OF BILIRUBIN ENCEPHALOPATHY IN NEONATAL AND POSTNEONATAL CHILDREN

Mekhrkhiyo Allayarovna Khushmurodova ##common.commaListSeparator##Dilnozakhon Ergashevna Iskandarova ##common.commaListSeparator##Jonibek Shokirovich Izzatullayev ##common.commaListSeparator##Yakutkhan Nabiyevna Madjidova

Complications of pathological jaundice are a major cause of disability and death in children in developed and developing countries and persist despite universal newborn screening. More research is needed on the neurological and clinical aspects of bilirubin encephalopathy and jaundice. This article reviews the various clinicopathologic conditions associated with jaundice and bilirubin encephalopathy, as well as the diagnostic tests used in patients with these conditions. The authors try to educate pediatric neurologists and neuropathologists about the importance of early diagnosis and prevention of the disease. Acute bilirubin encephalopathy (ABE) causes morbidity and mortality worldwide, particularly in infants and young children.

98 - 106

INSULTDAN KEYINGI EPILEPSIYALARNING KLINIK–NEVROLOGIK VA GENDER XUSUSIYATLARI

Dilbar Tojiyevna Xojiyeva ##common.commaListSeparator##Xaydarqul Soxibnazar o‘g’li Xudaynazarov ##common.commaListSeparator##Shamsiya Soxibnazar qizi Ismoilova

JSST ma’lumotlariga ko’ra insultlar 35 yoshdan oshgan kattalar populyatsiyalarida epilepsiyaning eng ko'p aniqlangan sababidir. Keksa odamlarda insultdan keying epilepsiya holatlarining yarmidan ko'pini tashkil qiladi, buning sababi degenerativ kasalliklar, miya shishi va bosh travması oldidan aniqlangan.Qon tomirlari kasalliklari ma'lumotlariga ko'ra, insultga uchragan barcha odamlarning taxminan 5% dan 20% gacha keyingi epilepsiyalar kuzatiladi.Ammo epilepsiya ushbu guruhning faqat kichik bir qismida rivojlanadi. Insult dunyo miqyosida o'limning ikkinchi sababi bo'lib, har yili besh yarim million o'limga sabab bo'ladi.Bu yuqori darajadagi kasallanish bilan bog'liq va kattalardagi simptomatik epilepsiyaning ko‘p uchraydigan sababidir.

107 - 109

NEONATAL VA POSTNEONATAL DAVRDAGI BOLALARDA BILIRUBIN ENSEFALOPATİYASINING DIAGNOSTIK MEZONLARI

Mehrgiyo Allayarovna Xo‘shmurodova ##common.commaListSeparator##Dilnozaxon Ergashevna Iskandarova ##common.commaListSeparator##Gulnoza Safarovna Ahmedova ##common.commaListSeparator##Yoqutxon Nabiyevna Madjidova

Rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlardagi bolalarda patologik sariqlikning asoratlari nogironlik va o'limning asosiy sababi bo'lib, yangi tug'ilgan chaqaloqlarning universal skriningiga qaramay davom etmoqda. Bilirubin ensefalopatiyasi va o‘zak sariqligining nevrologik va klinik jihatlari bo'yicha ko'proq tadqiqotlar talab etiladi. Ushbu maqolada o‘zak sariqligi va bilirubin ensefalopatiyasi bilan bog'liq turli xil klinikopatologik holatlarni, shuningdek, bunday holatlarga ega bo'lgan bemorlarga qo'llaniladigan diagnostik testlarni o'rganadilar. Mualliflar bolalar nevrologlari va nevropatologlariga erta tashxis qo'yish va kasallikning oldini olishning ahamiyati haqida ma'lumot berishga harakat qilmoqdalar. O'tkir bilirubinli ensefalopatiyadan (ABE) butun dunyo bo'ylab kasallanish va o'lim, ayniqsa chaqaloqlar va yosh bolalarda kuzatilmoqda.

110 - 114

O‘N IKKI BARMOQLI ICHAKNING INGICHKA ICHAKKA O‘TISH QISMIDA TUTILISH BO‘LGANDA BUYRAKLARDA BO‘LADIGAN MORFOLOGIK O‘ZGARISHLAR

Dilmurod Yaxshiyevich Hojiev ##common.commaListSeparator##Husniddin Husan o‘g‘li Abdug‘aniyev

Ingichka ichakning o‘tkir tutilishi (IIO‘T) barcha shoshilinch jarrohlik amalyotining 1,2–14,2 foizini tashkil qiladi [1]. Ingichka ichakning o‘tkir tutilishi bilan og‘rigan bemorlarning 30 foizida turli xil organ va sistemalarning funktsiyalarining etishmovchiligi asoratlari bilan rivojlanadi. [2]. Zamonaviy adabiyotlarga ko‘ra, ko‘p a‘zolar etishmovchiligi sindromi (KAYS) sepsis, gemorroy va yuqumli toksik shok, og‘ir kombinatsiyalangan travma, peritonit, koma va boshqalar kabi og‘ir holattlarda kuzatiladi. [3,4,5]. KAYS da yurak–qon tomir tizimi (60,2%), Markaziy asab tizimi (60,2%), buyraklar (60,2%), jigar (56,1%) ni tashkil qiladi. Peritonit bilan asoratlangan qorin bo‘shlig‘i organlarining o‘tkir jarrohlik kasalliklarida KAYS patologik jarayonning o‘zida ham, operatsiyadan keyingi davrda ham, kasallikning sababini bartaraf etgandan keyin ham rivojlanishi mumkin.

115 - 117

ЭПИЛЕПСИЯ БИЛАН ОҒРИГАН БЕМОРЛАРНИ ДАВОЛАШ САМАРАДОРЛИГИНИ БАҲОЛАШ

Жасур Жўраевич Ёдгоров ##common.commaListSeparator##Беҳзод Умидович Илёсов##common.commaListSeparator##Умид Илёсович Қўчқоров

Эпилепсия касаллигида руҳий саломатлик ва ҳаётийлик шкалаларида паст кўрсаткичлар қайд этилади. Текширувга олинган 64 нафар беморларни SF–36 сўровномаси асосида яшаш сифати баҳоланди. Даволаш самарадорлигини баҳолашда яшаш сифатини кўрсаткичларини динамикада ўзгариши таҳлил қилиниб, тутқаноқ хуружлари частотаси дори воситаси қабул қилиш фонида тутқаноқ хуружларининг ишончли равишда камайиши аниқланди.

118 - 121

РЕПРОДУКТИВ ТИЗИМИ САРАТОН КАСАЛЛИГИГА ЧАЛИНГАН АЁЛЛАРДА НОЗОГЕН НЕЙРОПСИХОПАТОЛОГИК ҲОЛАТНИНГ КЛИНИК, ПСИХОСОМАТИК ТАВСИФИ

Шоҳруҳ Жуманазарович Жўраев

Репродуктив ёшдаги аёлларда онкогинекологик касалликлар нейропсихопатологик ўзгаришларини бутун жаҳон тажрибаси шуни кўрсатадики, саратон касаллиги билан оғриган аёлларда руҳий тушкунлик, ташвиш, травмадан кейинги стресс синдроми ва бошқа руҳий касалликлар тез–тез учрайди. Руҳий бузилишларнинг даражаси ва табиати саратон турига, касалликнинг босқичига ва беморларнинг индивидуал хусусиятларига қараб фарқ қилиши мумкин. Саратоннинг психологик, ижтимоий ва маънавий жиҳатлари билан шуғулланадиган психо–онкология кўплаб ривожланган мамлакатларда саратон касаллигини комплекс даволашнинг муҳим қисми сифатида тан олинган. Бутун дунё невролог ва психиатрлари саратон касаллиги эмоционал стресс, депрессияни келтириб чиқаришини эътироф этади, ва табиийки психопатологик ҳолат нейрокогнитив бузилишларнинг ривожланиши учун тайёр ҳолат ҳисобланади.

122 - 124

FERTIL YOSHDAGI AYOLLARDA ISHEMIK INSULT XAVF OMILLARINING TAHLILI

Gulnara Kutpitdinovna Rakhmatullaeva ##common.commaListSeparator##Aziza Shavkatovna Kadirova

So'nggi yillarda jahon tibbiyot fanida yoshlarda insult rivojlanishida xavf omillari (XO) rolini o'rganishga qiziqish doimiy ravishda ortib bormoqda. Adabiyot ma'lumotlariga ko'ra, keksa yoshdagi XO yoshlarnikidan farq qiladi. Bizning ishimizning maqsadi fertil yoshdagi ayollarda ishemik insult XOni aniqlashdan iborat.

125 - 128

ШИЗОФРЕНИЯ КАСАЛЛИГИДА КОГНИТИВ БУЗИЛИШЛАРНИ ЯШАШ СИФАТИГА ТАЪСИРИНИ БАҲОЛАШ

Умид Илёсович Қўчқоров ##common.commaListSeparator##Барчиной Бахтиёровна Ярашева ##common.commaListSeparator##Беҳзод Умидович Илёсов##common.commaListSeparator##Дилдора Ихтиёровна Олимова

Шизофрения билан оғриган беморларнинг когнитив функцияларни баҳолаш ва яшаш сифатини яхшилаш мақсадида 76 нафар 25–55 ёшли текширилди. Беморларда яшаш сифати соғлом кишилардан паст эканлиги аниқланди ва унга таъсир қилувчи омиллар таҳлил қилинди. Оиладаги нотинчликлар, жанжал, келишмовчиликлар даволанишга келишига туртки бўлгани сўровлар жараёнида маълум бўлди. Когнитив дисфункция шизофрениянинг асосий белгиси бўлиб, эътибор, қисқа муддатли хотира, оғзаки ўрганиш, хотира ва ижро этувчи функциялар танқислиги ташхис қўйишга асос бўлди. Яшаш сифатида ижтимоий фаоллик ва яшашдан қониқиш даражасида соғлом кишиларга нисбатан анча пастлиги билан ажралиб турди. Яшаш сифатини текшириш фойдали ва информатив усул бўлиб, рецидивларнинг олдини олишда прогностик мезон сифатида амалиётда аҳамиятга эга.

129 - 134

ОЦЕНКА КЛИНИЧЕСКИХ ОСОБЕННОСТЕЙ НЕЭПИЛЕПТИЧЕСКИХ ПРИПАДКОВ У ДЕТЕЙ

Ёкутхон Набиевна Маджидова ##common.commaListSeparator##Гавхар Шухратовна Абдусаттарова ##common.commaListSeparator##Гулнора Носировна Тураева

Проблема эпилепсии по–прежнему находится в центре внимания неврологов. Это связано не только с разнообразием нейрофизиологических особенностей заболевания, многогранностью клинической картины, но и с развитием различных осложнений на фоне регулярного применения противоэпилептических препаратов. Выделены особенности и патофизиология нервно–психических расстройств. Из этих аспектов разработать целевые вмешательства, улучшающие качество жизни людей с эпилепсией очень важно для выхода.

135 - 137

OSHQOZON–ICHAK TRAKTI VA NAFAS A’ZOLARI ONKOLOGIK KASALLIKLARIDA RUXIY BUZILISHLARNING OʻZIGA XOS XUSUSIYATLARI VA TARQALISHI

Uygun Tursunovich Rustamov

Saraton bilan og'rigan bemorlarda ruhiy buzilishlar boshqa somatik kasalliklarga qaraganda tez–tez uchraydi, bu ularning moslashuvchanligini va reabilitatsiya sifatini pasaytiradi. Maqolada turli xil onkologik kasalliklar (o'pka, oshqozon–ichak trakti saratoni) bo'lgan bemorlarda ruhiy buzilishlarning klinik xususiyatlari tasvirlangan.

138 - 142

ДИНАМИКА ВОССТАНОВЛЕНИЯ ПОСТИНСУЛЬТНЫХ ДВИГАТЕЛЬНЫХ РАССТРОЙСТВ

Юлдуз Усмоновна Нишонова ##common.commaListSeparator##Дильбар Камалитдиновна Расулова

Инсульт является важнейшей медико–социальной проблемой, занимающей ведущее ме¬сто по общей смертности и инвалидности в Республике Узбекистан. Растущее число сосудистых заболева¬ний головного мозга сделало реабилитацию больных, перенесших инсульт приоритетной задачей. Акту-альность данной проблемы определяется большой распространенностью инсульта в популяции (еже-годно в Узбекистане происходит более 60 тыс. инсультов) и высокой степенью инвалидизации больных, вы¬живших после инсульта; это связано с развитием двигательных, речевых и других нарушений, приводящих к социальной и психической дезадаптации, потере трудоспособности и снижению качества жизни. Более 80% людей трудоспособного возраста, перенесших инсульт, становятся инвалидами.

143 - 146

ПОСТЭПИЛЕПТИЧЕСКИЕ КОГНИТИВНЫЕ НАРУШЕНИЯ: ОПТИМИЗАЦИЯ ДИАГНОСТИКИ И ЛЕЧЕНИЯ

Шакиржон Баходирович Маматкурбанов ##common.commaListSeparator##Мехригиё Аллаяровна Хушмуродова ##common.commaListSeparator##Акбар Халбаевич Абдиев ##common.commaListSeparator##Джанибек Шакир угли Иззатуллаев

Данная статья посвящена изучению постэпилептических когнитивных нарушений (ПЭКН) – распространенной проблеме, возникающей у пациентов с эпилепсией после приступа. В ней рассматриваются различные виды когнитивных дефицитов, их причины, диагностика и лечение. Также освещаются перспективы терапии ПЭКН и способы повышения качества жизни пациентов с эпилепсией.

147 - 150

ЭПИДЕМИОЛОГИЧЕСКИЕ ПОКАЗАТЕЛИ ИНСУЛЬТА В РЕСПУБЛИКЕ УЗБЕКИСТАН ПО ДАННЫМ ЕВРОПЕЙСКОГО РЕГИСТРА RES–Q

Шохрух Рахимович Рахмонкулов ##common.commaListSeparator##Якутхон Набиевна Маджидова

Метод регистра инсульта Res–Q является оптимальным методoм не только для выявления новых и пoвторных случаев инсульта у постоянных жителей определеннoго региона, но и для определения основных эпидемиологических показателей таких как заболеваемость, смертность и летальность, что дает возможность учесть органам здравоохранения при планировании сети медицинского обслуживания.

151 - 153

ЦЕРЕБРАЛ ИНСУЛЬТНИ ТАШҲИСЛАШ ВА ПРОГНОЗЛАШДА БИОХИМИК МАРКЕРЛАР

Элёрбек Маматкодирович Ташкенов

Ўткир инсульт – бош миядаги қон айланишнинг ўткир бузилиши. Церебрал инсульт сабабли келиб чиққан беморларнинг ўлими ёки ногиронлиги соғлом ахолига ва давлат иқтисодиётига салбий таъсир кўрсатади. Бутун дунё неврологлар федерациясининг (WFN) маълумотига кура хар йили дунё буйича 14–16 млн одам ўткир церебрал инсульт билан рўйхатга олинади, шуларнинг 5 млн ўлим билан якунланади, 5млн бемор ногиронликка рўйхатга олинади. Матриксли металопротеаза – оилавий хужайра ташқари протеиназ бўлиб, ММР–2 ва ММР–9 хужайра ташқари матрикси барча оқсил турларини парчалайди, хужайра ремодуляциясида мухим рўл ўйнайди, ангиогенезида, пролиферациясида, хужайра миграция ва дифференсациясида иштирок этади, ММР–2 тўқимани ривожланиш ва регенерация вактида мезенхимал хужайрадан хосил булади, шунингдек нейтрофил, макрофил ва моноцитлардан хосил булади. MMP–9 – протеолитик фермент бўлиб, IL–6 ва TNF–α активлаштирилганидир, ишемик инсультни даволашда ёки трансмурал геморрагик инсультга прогнозлашди мухим маркерлардан хисобланади.

154 - 156

ЭНДОТЕЛИАЛ ЎСИШ ОМИЛИНИНГ ЦЕРЕБРOВАСКУЛЯР КАСАЛЛИКЛАР РИВОЖЛАНИШИГА ТАЪСИРИ

Элёрбек Маматкодирович Ташкенов

Бош мия қон томир касаллиги – жамиятнинг энг катта тиббий–ижтимоий муаммосидир. Дунё буйича церебрал инсульт беморларнинг оғир ногиронликка олиб келувчи ва асосий ўлимга сабаб бўлувчи омилдир. Жаҳон Соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) маълумотларига кўра, дунё бўйича инсульт сабабли ўлим кўрсаткичининг ошиши кузатилаётган бўлиб, ушбу долзарб муаммо билан курашиш йўлида глобал чоралар кўрилмаса, 2030 йилга бу кўрсаткич 7.8 миллионга етиши мумкин экан. Ўзбекистон Республикаси Соғликни Сақлаш вазирилигининг маълумотига кўра 2019 йилда 62741 олат, 2020 йил 45479 ҳолат, 2021 йил 59280 бемор янги инсульт касаллиги билан рўйхатга олинади.

157 - 159

КЛИНИКО–БИОХИМИЧЕСКАЯ ХАРАКТЕРИСТИКА МИГРЕНИ

Ильхомжон Таваккалович Хамдамов ##common.commaListSeparator##Элербек Маматкодирович Ташкенов ##common.commaListSeparator##Улугбек Тохирович Абдукодиров ##common.commaListSeparator##Ойбек Якубович Бустанов ##common.commaListSeparator##Ф. Рахматуллаев

Мигрень — рецидивирующая головная боль пульсирующего характера. Обычно она бывает односторонней, однако от приступа к приступу сторона боли может меняться. У детей головная боль чаще двусторонняя и локализуется в лобной области. В большинстве случаев мигрень впервые возникает в возрасте от 10 до 30 лет. Согласно данным эпидемиологических исследований, проведенных в разных странах мира, мигренью страдают от 3 до 16% населения, при этом женщины в 2–2,5 раза чаще.

160 - 162

СУРУНКАЛИ ЗЎРИҚИШДАГИ БОШ ОҒРИҚЛАРИНИНГ XXI–АСР НЕВРОЛОГИЯСИ АМАЛИЁТИДАГИ ЎРНИ

Бекзоджон Фарҳодович Ҳотамов

Жаҳон миқёсида бош оғриқлари бирламчи шаклларида психовегетив ўзгаришлар ва постурал бузилишларни олдини олиш ва даволашнинг самарали усулларини йўлга қўйиш бўйича бир қатор илмий изланишлар олиб борилмоқда. Турли мамлакатларда олиб борилган кўп тармоқли изланишлар шуни кўрсатадики, зўриқишдаги бош оғриғида иммун тизим ва вегетатив тизимда ўзгаришлар динамикада турлича намоён бўлади, ҳамда ўзига хос симптомокомплекс билан намоён бўлади.

163 - 165

КЛИНИКО–ЛАБОРАТОРНАЯ КОРРЕЛЯЦИЯ БИЛИРУБИНОВОЙ ЭНЦЕФАЛОПАТИИ У НЕОНАТАЛЬНЫХ И ПОСТНЕОНАТАЛЬНЫХ ДЕТЕЙ

Мехригиё Аллаяровна Хушмуродова ##common.commaListSeparator##Дилнозахон Эргашевна Искандарова ##common.commaListSeparator##Акбар Xолбоевич Абдиев ##common.commaListSeparator##Якутхон Набиевна Маджидова

По данным ВОЗ, осложнения патологической желтухи у детей являются основной причиной инвалидности и смертности и продолжаются, несмотря на всеобщий скрининг новорожденных. Необходимы дополнительные исследования неврологических и клинических аспектов билирубиновой энцефалопатии и желтухи. В данной статье рассматриваются различные клинико–патологические состояния, связанные с желтухой и билирубиновой энцефалопатией, а также диагностические тесты, используемые у пациентов с этими состояниями. Авторы пытаются донести до детских неврологов и невропатологов важность ранней диагностики и профилактики заболевания. Острая билирубиновая энцефалопатия (АБЭ) является причиной заболеваемости и смертности во всем мире, особенно среди младенцев и детей раннего возраста.

166 - 169

АНАЛИЗ КЛИНИЧЕСКИХ И БИОХИМИЧЕСКИХ ПАРАЛЛЕЛЬНЫХ РЕЗУЛЬТАТОВ ПРИ ИНСУЛЬТАХ КАРДИОГЕННОЙ ЭТИОЛОГИИ

Камолиддин Шарофиддинович Шарофиддинов ##common.commaListSeparator##Хуршида Абдубориевна Расулова ##common.commaListSeparator##Юлдуз Алписовна Мусаева

Прогнозируется, что частота и последствия инсульта со временем значительно возрастут. Правильное ведение инсульта зависит от надежной и срочной диагностики, включающей пациента/родственника – бригаду скорой помощи – сеть больниц, поэтому диагностика начинается с распознавания первых признаков инсульта. Для оперативного реагирования в остром периоде и последующей оценки факторов риска неврологическая служба должна быть оснащена высокопроизводительной нейровизуализационной и клиниче ской лабораторией. Специфическим лечением острого ишемического инсульта в настоящее время является процедура реперфузии, выполняемая с помощью тромболитической терапии, а с 2015 г. – эндоваскулярного лечения. Инсульт также является основной причиной тяжелой долгосрочной инвалидности. Реабилитация пациентов, перенесших инсульт, требует междисциплинарного подхода с целью предотвращения рецидивов, борьбы с осложнениями и реинтеграции пациента в общество.

170 - 176

ОСОБЕННОСТИ ЦЕРЕБРАЛЬНЫХ НАРУШЕНИЙ ПРИ ПЕРВИЧНОМ ГИПОТИРЕОЗЕ

Нилуфар Абдугаффаровна Шерматова ##common.commaListSeparator##Саида Набиевна Саидходжаева

Среди множества патологий эндокринологического направления по количеству вызываемых осложнений гипотиреоз занимает первое место. Нарушение в оптимальном функционировании щитовидной железы неизбежно будет иметь непосредственное влияние на все органы и системы индивидуума. Среди большого количества осложнений гипотиреоза на первый план выступают неврологические дисфункции. В данной статье представлена распространённость и выраженность ключевых нарушений со стороны головного мозга при данной патологии.

177 - 180

ЭФФЕКТИВНОСТЬТЕРАПИИ ПРИ ВЕДЕНИИ НЕДОНОШЕННЫХ ДЕТЕЙ, РОЖДЕННЫХ С ЭКСТРЕМАЛЬНО НИЗКОЙ, ОЧЕНЬ НИЗКОЙ И НИЗКОЙ МАССОЙ ТЕЛА

Наргиза Насриддиновна Эргашева ##common.commaListSeparator##Гулхаё Исмоилжановна Юлдашева

В данной статье представлены результаты проведенной терапии у детей, рожденных недоношенными с экстремально низкой, очень низкой и низкой массой тела в раннем детском периоде. При выборе терапии церебральных нарушений у недоношенных детей нужно основываться на наличие преморбидных состояний, состояния клинико–неврологического статуса, биохимических показателей, а также характере нейрофизиологических показателей.

181 - 184

LYMPHOTROPIC DEUNEDEOUS THERAPY IN COMPLEX TREATMENT OF PATIENTS WITH HEMORRHAGIC STROKЕ

Akmal Rustamovich Yarashev ##common.commaListSeparator##Olim Shoyimkulovich Eshonov

The effectiveness of lymphotropic decongestant therapy in patients with hemorrhagic stroke was studied. Based on the obtained clinical and laboratory data, the effectiveness of lymphotropic decongestant therapy was revealed, which prevents the progression of cerebral edema in this category of patients.

185 - 188

ЭРТА БОЛАЛИКДАГИ АУТИЗМНИНГ КЛИНИК- ДИНАМИК ХУСУСИЯТЛАРИ ВА УЛАРНИ РЕАБИЛИТАЦИЯ МУАММОЛАРИ

Умид Илёсович Қўчқоров ##common.commaListSeparator##Алишер Илхомович Назаров ##common.commaListSeparator##Бехзод Умидович Илёсов

Аутизм белгилари бор бўлган 45 нафар ўғил болаларни хулқ-атворининг умумий хусусиятлари ўрганилди ва ўзига хос клиник таҳлил асосида эрта ташҳислаш ва даволаш алгоритмларини ишлаб чиқилди. Касалликни эрта ташҳислаш, профилактикаси ва даволашга янгича ёндошишлар ишлаб чиқилди. Аутизм билан оғриган болаларни даволаш алгоритмига рағбатлантирувчи воситаларнинг киритилиши ва ижтимоий муҳитни фаоллаштириш даволашда муҳим ўрин тутади. Кун тартибини режалаштирилиши ва босқичма-босқич даволаш жараёнига нутқ, алоқа хусусияти ва ижтимоий ўзаро алоқаларни ривожлантириш, қизиқишлар бўйича машғулотлар киритиб бориш касалликнинг динамикасига ижобий таъсир қилади.

189 - 192

CLINICAL-NEUROLOGICAL CHARACTERISTICS OF BRAIN INJURY IN PATIENTS WITH COVID-19

Jonibek Jura ugli Tokhirov ##common.commaListSeparator##Dilnoza Ergashevna Iskandarova ##common.commaListSeparator##Khurshida Abdulboriyevna Rasulova

Currently, the coronavirus (COVID-19) pandemic is an urgent problem for all countries of the world. Like all countries, kind of disorder which sprung up as a result ofthe incidence of this virus is increasing in our republic, and new clinical features are being observed. Observations show that the disease affects all body systems and leaves its obvious complications. In particular, it causes various pathological symptoms and syndromes of the central and peripheral nervous systems.

193 - 197