##issue.no## 17 (2024): Gumanitar va tabiiy fanlar jurnali - Журнал гуманитарных и естественных наук

						##issue.viewIssueIdentification##
##issue.no## 17 (2024): Gumanitar va tabiiy fanlar jurnali - Журнал гуманитарных и естественных наук
##submissions.published##: 07-01-2025

Рубрики журнала. Выпуск № 17 (12). Том 1. 2024

МЕДИЦИНА И ЗДРАВООХРАНЕНИЕ

TIBBIYOT VA SOG‘LIQNI SAQLASH

ИСПОЛЬЗОВАНИЕ МОБИЛЬНЫХ ПРИЛОЖЕНИЙ В ДЕТСКОЙ ОФТАЛЬМОЛОГИИ

Каримова М.Х., Махкамова Д.К., Джамалова Ш.А., Абдуллаева С.И., Закирходжаева М.А., Хамраева У.Ш., Закирова Л.Ж.##common.commaListSeparator##Мавзурхон Анвар угли Мирахмедов ##common.commaListSeparator##Камила Нодир кизи Бахадырова ##common.commaListSeparator##Динара Батировна Каримова

Мобильные приложения в офтальмологии показывают большой потенциал в диагностике, мониторинге и образовании, улучшая доступность медицинских услуг, также открывают новые горизонты для детской офтальмологии, улучшая доступ к информации и качеству лечения. Однако для их успешного внедрения необходимо дальнейшее исследование, касающееся безопасности, эффективности и интеграции с традиционными методами лечения. Развитие стандартов и рекомендаций для использования таких технологий станет важным шагом к улучшению ухода за пациентами.

6 - 8

ИННОВАЦИОННЫЕ ПОДХОДЫ К ДИАГНОСТИКЕ И ХИРУРГИЧЕСКОМУ ЛЕЧЕНИЮ НЕСПЕЦИФИЧЕСКОГО ЯЗВЕННОГО КОЛИТА ЧЕРЕЗ АНАЛИЗ ИММУНОГОРМОНАЛЬНЫХ ИЗМЕНЕНИЙ И МИКРОБИОТЫ КИШЕЧНИКА

Арипова Н.У., Умаров Д.А.

Неспецифический язвенный колит (НЯК) — это хроническое воспалительное заболевание, характеризующееся рецидивирующими эпизодами диареи с примесью крови, абдоминальной болью и повышением температуры. В последние годы значительное внимание уделяется взаимосвязи между изменениями в микробиоме кишечника и иммуногормональными нарушениями, что позволяет предполагать новые подходы к диагностике и лечению НЯК. Изучение особенностей микробиоты и уровня гормонов, который может оказывать влияние на воспалительные процессы, открывает новые горизонты для внедрения индивидуализированной медицины в колопроктологии.

9 - 11

МОРФОЛОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ АДЕНОТОНЗИЛЛЯРНОЙ СИСТЕМЫ У ДЕТЕЙ В ВОЗРАСТНОМ АСПЕКТЕ

Абдусаматова И.И., Очилова З.Г., Хакимова С.Т.##common.commaListSeparator##Гульчехра Эштаевна Тастанова

В статье исследуются морфологические изменения аденотонзиллярной системы у детей различных возрастных групп. Установлено, что возрастные изменения тканей связаны с адаптацией к возрастающим иммунологическим нагрузкам. Выявлены особенности гипертрофии и инволюции миндалин аденотонзиллярной системы, которые играют важную роль в становлении иммунной защиты детского организма и полученные результаты позволяют углубить понимание возрастных особенностей развития этой системы и их значимости для здоровья детей.

12 - 15

LIMFA YO'LLARI VA LIMFA TUGUNLARINING ANATOMIK JOYLASHUVI BO'YICHA ADABIY SHARH

Bozorova U.U., Abdujabborova R.B., Gadaev A.M.

Ushbu maqolada limfa yo'llari va limfa tugunlarining anatomik joylashuvi va ularning organizmdagi ahamiyati ilmiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Limfa tugunlari va yo'llari limfa suyuqligini tozalash, immun hujayralarini ishlab chiqarish va zararli moddalarni organizmdan chiqarib tashlashda muhim rol o'ynaydi. Ushbu adabiy sharh limfa tizimining joylashuvi va ularning klinik ahamiyatini chuqurroq tushunishga yordam beradi.

16 - 18

ВАРИАНТНАЯ АНАТОМИЯ КОСТЕЙ КИСТИ, ПОРОКИ РАЗВИТИЯ И ФАКТОРЫ, ВЛИЯЮЩИЕ НА НИХ

Эргашева И.У., Туробов А.Д., Гадаев А.М.

Эта статья посвящена изучению анатомических вариаций костей рук, дефектов развития, а также внутренних и внешних факторов, влияющих на их формирование. На основе анализа литературы освещаются аномалии скелета кисти, встречающиеся в современной медицине, причины их возникновения и механизмы развития.

19 - 22

DIABETNING OYOQ-QO‘L ANATOMIYASIGA TA’SIRI VA ASORATLARI

Gadaev A.M., Pardayev Sh.Z., Hamzayeva M.X., Asadov E.A., Buriev M.B.

Tadqiqot davomida diabetning nevropatiya va angiopatiya kabi asoratlari diabetik bemorlarning oyoq-qo‘l sog‘lig‘iga qanday ta’sir ko‘rsatishi, bu o‘zgarishlarning patofiziologik mexanizmlari va asoratlarning kelib chiqish sabablari batafsil o‘rganildi. Maqolada distal simmetrik nevropatiya, qon aylanishining buzilishi va trofik yaralar kabi asoratlarning rivojlanish jarayoni hamda bu holatlarning bemorlarning hayot sifatiga salbiy ta’siri batafsil tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari diabetik oyoq sindromining oldini olishda erta tashxis qo‘yish va muntazam profilaktik tadbirlarning ahamiyatini ta’kidlaydi.

23 - 25

YURAK-QON TOMIR TIZIMI ANATOMIYASIDAGI VARIANTLAR VA ULARNING JARROHLIK AHAMIYATI

Gadayev A.M., Nurimova D.M., Mamataliyeva P.X., Alijonova S.F.

Ushbu maqola yurak-qon tomir tizimidagi anatomik variantlar va ularning jarrohlik amaliyotidagi ahamiyatini o'rganishga qaratilgan. Tadqiqotda tasvirlash usullari orqali anatomik farqlar aniqlanib, ularning jarrohlik amaliyotida qanday xavflarni oshirishi tahlil qilindi.

26 - 28

ХОДЖКИН ЛИМФОМАСИДАГИ МОРФОЛОГИК ЎЗГАРИШЛАРНИ ИММУНОГИСТОКИМЁВИЙ ХАРАКТЕРИСТИКАСИ

Қадамова М.А., Рузметов У.А.##common.commaListSeparator##Бахром Собиржонович Юлдашев

Мазкур мақолада Хоразм вилоятида яшовчи, Ходжкин лимфомаси ташхиси билан Республика онкология ва радиология ихтисослаштирилган илмий-амалий маркази Хоразм филиалида 2019-2023 йиллар давомида даволаниб, диспансер назоратида бўлган беморларнинг биопсия баёнлари натижаларини ретроспектив ўрганишларимиздан олинган маълумотлар асосида гистологик хусусиятлари бахоланди. Жаррохлик ва биопсия йули билан олинган тўқималардан кесмалар олинди. Материалларга гистологик текшириш усуллари унификатцияси Thermo Fisher Scientific гистопроцессорида кўрсатмага мос равишда ишлов берилган, Ходжкин лимфомасининг гистологик шаклларидаги гистологик ва иммуногистокимёвий ўзгаришларини микроскопик жихатидан ўрганишда олинган таҳлил натижалари баён қилинди.

29 - 40

ODAM ANATOMIYASINI O’RGATISHDA TURLI TEXNOLOGIYA VA MODULLARDAN FOYDALANISH YO’LLARINI ISHLAB CHIQISH

Ismatillayev A.I., Xalilova U.E., Xamidova F.S., Gadayev A.M.

Ushbu maqolada odam anatomiyasini o'rgatishda turli texnologiyalar va didaktik modullardan foydalanish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tibbiyot ta'limida anatomiyani samarali o'rgatish uchun virtual reallik (VR), 3D modellashtirish, aralash reallik, interaktiv dasturlar va mobil ilovalarning qo'llanilishi baholandi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, bu texnologiyalar talabalarning bilim olish jarayonini yanada samarali va qiziqarli qiladi, anatomik tuzilmalarni yaxshiroq tushunish va eslab qolish imkoniyatini beradi. Shuningdek, bu texnologiyalar talabalarga o'quv jarayoniga chuqurroq kirish va mustaqil o'rganish imkoniyatini taqdim etadi.

41 - 43

JAROHATLARNING REGENERATSION HOLATI TAHLILI

Ibodjon Imomjonovich Ismoilov

Ushbu tadqiqot jarohatlarning tiklanish jarayonlarini, ularning biologik va klinik omillar bilan bog‘liqligini tahlil qilishga qaratilgan. Tadqiqotda regeneratsiya jarayoniga ta’sir qiluvchi omillar, jumladan, yallig‘lanish bosqichi, hujayra proliferatsiyasi va yangi to‘qimalarning shakllanishi o‘rganilgan. Natijalar tiklanish jarayonlarini samarali boshqarish uchun muhim diagnostik ko‘rsatkichlarni aniqlashga yordam beradi.

44 - 45

SEMIZLIK VA UNING ICHKI ORGANLAR ANATOMIYASIGA TA'SIRI

Isroilova O.Z., Iqboljonova D.I., Yunusova M.A., Gadaev A.M.

Ushbu maqolada semizlikning ichki organlar anatomiyasiga ta'siri keng ko'lamda tahlil qilinadi. Semizlikning jigar, yurak, oshqozon-ichak tizimi, buyraklar va nafas olish tizimiga ta'siri o'rganilib, uning anatomik va funksional o'zgarishlarga olib kelishi tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari semizlikning ushbu organlarga jiddiy ta'sir ko'rsatishini va uzoq muddatli salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkinligini ko'rsatadi.

46 - 48

ЎМИ ЎТКАЗГАН БЕМОРЛАРДА ЭХОЭКГ ЎЗГАРИШЛАРИНИ ЎРГАНИШ

Мехрибан Ахмадовна Ризаева

Тадқиқотда бевосита иштирок этган 170 нафар беморнинг тана вазни индексини аниқлаган ҳолда ортиқча тана вазни ва семизлик даражалари ўрганилди. Энг катта улушни ортиқча тана вазни бор 57% беморлар ташкил қилган бўлиб, уларнинг асосий кўрсаткичи 32,3% эркакларга тўғри келган.
Мақсад: МИ ўтказган беморларда юрак миокарди чап қоринчасининг қон ҳайдаш фракциясини баҳолаш.
Тадқиқот материаллари ва усуллари: 2023 йилнинг январь ойидан 2024 йилнинг апрель ойига қадар ЎМИ билан оғриган беморлар гуруҳидан танлов асосида 170 нафар беморнинг розилиги олинди, ҳамда улар тадқиқотга жалб этилди. Жами тадқиқотда иштирок этган 170 нафар беморларнинг 80 нафарини (47%) аёллар, 90 нафарини (53%) эркаклар ташкил этди.
Хулоса: МИ ўтказган анамезида ҚД 2 тип аниқланган беморлар гуруҳида FV нинг ўртача қиймати 50,33±0,56 ни, МИ ўтказган илк бор аниқланган ҚД 2 тип беморлар гуруҳида ФВ нинг ўртача қиймати 51,45±0,88 ни, МИ ўтказган (ҚД 2 тип йўқ) беморлар гуруҳида эса ФВ нинг ўртача қиймати 54,71±1,05 ни ташкил этди. МИ ўтказган (ҚД 2 тип йўқ) беморлар гуруҳида ФВ углевод алмашинуви бузилиши бор беморларга нисбатан 1,07 марта юқори бўлган.

49 - 52

ORQA MIYA SUYUQLIGINING HOSIL BO'LISHI VA UNING ANATOMIK AHAMIYATI

Karimova K.N., Ormanova A.A., Joʻrayeva O.A., Gadaev A.M.

Ushbu maqolada orqa miya suyuqligi (likvor)ning hosil bo'lishi, aylanishi va markaziy asab tizimining normal faoliyatidagi ahamiyati keng ilmiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari likvorning bosh miya va orqa miyani himoya qilish, metabolik chiqindilarni chiqarish va zarur moddalarni yetkazishda muhim vazifalarni bajarishini ko'rsatadi. Shuningdek, likvor aylanishining buzilishi gidrotsefaliya kabi patologiyalarga olib kelishi mumkinligi ta'kidlangan.

53 - 55

АМБУЛАТОР ШАРОИТЛАРДА РУҲИЙ БЕМОРЛАРНИ ҚАБУЛ ҚИЛУВЧИ ШИФОКОРЛАР ОРАСИДА ИЖТИМОИЙ ТАДҚИҚОТ НАТИЖАЛАРИ

Отабек Миржонович Астанов

Мақолада руҳий касалликлар билан оғриган беморларга амбулатория шароитида ёрдам кўрсатувчи шифокорлар орасида ўтказилган социологик тадқиқот натижалари тақдим этилган. Сўровномада 80 нафар мутахассис, жумладан психиатрлар ва психотерапевтлар иштирок этди. Тадқиқотнинг асосий мақсади шифокорлар дуч келаётган муаммоларни ҳамда кўрсатилаётган тиббий ёрдам сифатига таъсир этувчи омилларни аниқлашдан иборат эди.
Натижалар шуни кўрсатдики, респондентларнинг 70 фоизи юқори иш ҳажми ва ресурсларнинг етишмаслиги туфайли касбий стрессни бошдан кечирмоқда. Иштирокчиларнинг ярмидан кўпи иш самарадорлигини ошириш учун қўшимча таълим олиш зарурлигини таъкидлади. Меҳнат шароитларини яхшилаш ва руҳий касалликларга нисбатан салбий муносабатни камайтириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқилди.

56 - 59

БИРЛАМЧИ ЎПКА СИЛИНИНГ ДОРИЛАРГА ЧИДАМЛИ ШТАММЛАРИНИ АНИҚЛАШНИНГ ЭПИДЕМИОЛОГИК ВА МИКРОБИОЛОГИК ЖИҲАТЛАРИ

Отабек Шавкатович Ашуров

Ҳозирги вақтда сил касаллиги дунёнинг кўплаб мамлакатларида соғлиқни сақлашнинг энг долзарб муаммоларидан бири ҳисобланади.
Кўпгина тадқиқотчилар сил касаллиги билан оғриган беморлар, айниқса болалар ва ўсмирлар билан яқин қариндошлар ёки қариндошлар билан алоқада бўлган шахсларнинг инфекция хавфи юқори эканлигини таъкидлайдилар. Сил касаллиги ўчоқларида иккиламчи касалланиш кўрсаткичлари аҳолининг умумий касалланиш даражасидан ўн баравар юқори.

60 - 64

YUZ-JAG‘ SOHASIDAGI ODONTOGEN ABSTSESS VA FLEGMONАLARNI KELTIRIB CHIQARUVCHI XAVF OMILLARI

Jahongirmirzo Komilovich Maxmudov

Ushbu maqolada yuz-jag‘ sohasidagi odontogen abstsess va flegmonlarning kelib chiqishiga sabab bo'luvchi xavf omillari keng yoritilgan. Og'iz gigiyenasi, immunitetning pasayishi, travmalar va noto‘g‘ri stomatologik muolajalar kabi omillar bu kasalliklarning rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Maqolada profilaktika choralari va kasalliklarni oldini olish usullari haqida ham ma'lumot berilgan.

65 - 67

SURUNKALI ARTERIAL GIPERTENZIYASI BOR BOʻLGAN AYOLLARDA HOMILADORLIKNING KECHISHIGA ANTIGIPERTENZIV DORI VOSITALARINING TA’SIRI

Sidikxodjaeva M.A., Ergashova M.E.

Homilador ayollarda surunkali arterial gipertenziya (SAG) muammosining dolzarbligi uning tarqalish foizining oshib borayotganligi va ona va homila uchun oqibatlarining ogʻirligi bilan bogʻliq. Surunkali gipertenziya barcha homiladorlikning taxminan 3% ni tashkil etadi va homiladorlikda quyidagi asoratlar xavfining ortishiga sabab boʻladi: preeklampsiya, homila oʻsishini cheklash, erta tugʻilish va oʻlik tugʻilish bilan bogʻliq boʻlgan asoratlar va ular jami surunkali arterial gipertenziyasi bor homilador ayollarda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan asoratlarning 25-28% ni tashkil etadi [1].

68 - 73

BOLALAR O‘RTASIDA SKOLIOZNING ORTIB BORISHI: SABABLAR VA ANATOMIK OQIBATLAR

Norpulotov A.A., Normurodov N.P., Tuxliyeva B.R., Gadaev A.M., Xalilov S.A.

Mazkur maqolada bolalar orasida skoliozning ortib borishining asosiy sabablarini, anatomik oqibatlarini va oldini olish chora-tadbirlarini tahlil qilamiz. Skoliozning rivojlanishida genetik moyillik, noto'g'ri o‘tirish va jismoniy faollikning pastligi kabi omillar muhim ahamiyatga ega. Profilaktika va erta diagnostika orqali skoliozning oldini olish imkoniyatlari ko'rib chiqilgan.

74 - 76

VIRTUAL VA KENGAYTIRILGAN REALLIK (VR/AR) TEXNOLOGIYALARINING ANATOMIYA TA’LIMIDA QO‘LLANILISHI

Pardayev A.Sh., Safarov N.H., Abdullayev F.F., Gadaev A.M., Nurimova D.M.

Ushbu maqolada virtual va kengaytirilgan reallik (VR/AR) texnologiyalarining anatomiya ta'limida qo'llanilishi va ularning ta'lim samaradorligini oshirishdagi roli tahlil qilinadi. VR va AR texnologiyalari talabalarga an'anaviy usullardan tashqari qo'shimcha o'rganish imkoniyatlari yaratib, ularning anatomiya faniga qiziqishini va tushunchalarini chuqurlashtirishga yordam beradi.

77 - 79

PNEVMONIYA ETIOLOGIYASI VA ULARNI DAVOLASHDAGI QIYINCHILIKLAR

Yodgorova N.T., Mirvaliyeva N.R., Sayfiddinov Sh.X., Qoriyev S.A., Ergasheva M.A.

Ushbu adabiyotlar tahlilida pnevmomiya kasalligining tasniflanishi, klinik turlarini, etiologiyasi, klinik va laborator diagnostika usullari va zamonaviy davolash usullari tog‘risida ma’lumotlar yoritilgan. Shu bilan birga pnevmoniya organizmning va a’zolarimizning qaysi qismini zararlashi, uning organizm bo‘ylab patogenezi, tarqalishi va asoratlari, eng asosiysi uning oldini olish haqidagi ma’lumotlar tahlil qilingan.

80 - 86

GIDROSEFALIYALAR, ULARNING VUJUDGA KELISHIDA ANATOMIK XAVF OMILLARI HAMDA HOZIRGI DAVOLASH USULLARI TAHLILI

Rabbimova Sh.O., Erkinova Sh.X., Boyqulova Z.Q., Gadaev A.M.

Ushbu maqolada gidrosefaliya, ya'ni miya qorinchalarida yoki miya va orqa miya orasidagi subaraknoid bo'shliqda ortiqcha suyuqlik to'planishi, uning kelib chiqish omillari va zamonaviy davolash usullari tahlil qilinadi. Tadqiqotlar gidrosefaliyaning asosiy sabablarini, jumladan tug'ma anatomik nuqsonlar, infektsiyalar va travmalarni o'rganadi. Hozirgi davolash usullari, masalan, shunt o'rnatish va endoskopik uchinchi ventrikulostomiya (ETV) samaradorligi va ularga bog'liq asoratlar tahlil qilinadi.

87 - 89

ЗНАЧЕНИЕ ПОЛИМОРФИЗМОВ RS612242 И RS763780 ГЕНА IL17F В РАЗВИТИИ ПРЕДРАСПОЛОЖЕННОСТИ К ИММУННОЙ ТРОМБОЦИТОПЕНИЧЕСКОЙ ПУРПУРЕ У ДЕТЕЙ

Бахтиёр Уктамович Ирискулов ##common.commaListSeparator##Диёра Зиядуллаевна Хусанова

Иммунная тромбоцитопеническая пурпура характеризуется количественным дефицитом тромбоцитов в крови, сопровождающимся наклонностью к кровоточивости, развитию геморрагического синдрома. По частоте встречаемости тромбоцитопеническая пурпура занимает первое место среди прочих геморрагических диатезов. Манифестирует заболевание обычно в детском возрасте. Данное исследование посвящено изучению патогенетических взаимосвязей между полиморфизмом гена -IL17F с у больных детей различных возрастных групп.

90 - 97

SANATORIYA-KURORT TIZIMI RIVOJLANISHINING O’ZBEKISTON DAVLAT BYUDJETI VA AHOLI SALOMATLIGIGA TA’SIRI

Kamilova J.E., Saydivaliyev N.N.

Ushbu tadqiqotning maqsadi O‘zbekiston sanatoriya -kurort tizimining rivojlanish imkoniyatlari va uning davlat byudjeti uchun keltirgan foydasini tahlil qilishdir. Tadqiqotda O‘zbekistonning turizm salohiyati, tabiiy resurslar va ekologik barqarorlik masalalari ko‘rib chiqildi. Dunyoda sanatoriya turizmining muvaffaqiyatli tajribalari tahlil qilinib, O‘zbekiston uchun moslashtirilgan strategiyalar ishlab chiqildi. Natijalar, sanatoriya kurort tizimining rivojlanishi bilan davlat byudjeti daromadlarining oshishi, iqtisodiy o‘sish va yangi ish o‘rinlarini yaratish kutilmoqda. Tadqiqot O‘zbekistonda sanatoriya turizmini rivojlantirishda qo‘llaniladigan innovatsion yondashuvlarni va ekologik xavfsizlikni ta’minlash zaruratini ta'kidlaydi. Ushbu ish sanatoriya kurort tizimini rivojlantirishga qaratilgan iqtisodiy va ekologik strategiyalarni belgilashda foydalidir.

98 - 100

COVID-19 PANDEMIYASI VA UNING YURAK QON TOMIR TIZIMIDAGI ASORATLARI

Boltayeva R.Sh., Xo‘jamkulov Sh.Sh., Saidakbarov Sh.T.

Ushbu maqola orqali COVID-19 infektsiyasi bilan kasallangan bemorlarda miokardit, aritmiya, perikardit, yurak ishemik kasalligi, yurak yetishmovchiligi va tromboemboliya xavfi ortgani va kardiovaskulyar asoratlar COVID-19 bilan kasallangan barcha bemorlarda qayd etilganligi, COVID-19 virusli kasalligi haqida hamda uning yuqish yo‘llari haqida batafsil ma’lumotga ega bo‘lishingiz mumkin. Shuningdek SARS-CoV-2 infektsiyasi bilan bog‘liq yurak-qon tomir tizmidagi simtomlari keng tarqalgan bo'lib, o'tkir bosqichda yuqori o'limga va surunkali bosqichda yuqori kasallanishga olib kelganligi hamda COVID-19 virusli kasaligiga tashxis qo‘yish, kasallik etologiyasi va COVID-19 virusli kasalligi ta’sirida vujudga keladigan yurak - qon tomir sistemasiga ta’sirini, zamonaviy vaksinalar yordamida virusning tarqalishini oldini olish va diagnostik ma’lumotlarni o‘rganish orqali terapiyalar yoki davolash metodlaridan foydalanish va ushbu foydalanilgan metodlar inson salomatligiga ta’siri haqida kengroq ma’lumotlarga ega bo‘lishingiz mumkin.

101 - 106

ODAM ORGANIZMIDAGI ANATOMIK TESHIKLAR ORQALI TURLI CHURRALARNING VUJUDGA KELISHI VA UNING ANATOMIK SABABLARI

Shukrullayev Sh.Sh., Boboxanova D.N., Abduxakimova E.A., Gadaev A.M., Buriev M.B.

Ushbu maqolada odam organizmida churralarning vujudga kelishi va anatomik teshiklar orqali shakllanishi keng ilmiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Mushak zaifligi, intraabdominal bosimning oshishi va tabiiy anatomik zaifliklar churralarning shakllanishida asosiy rol o'ynaydi. Tadqiqotlar natijalariga ko'ra, churralarni erta aniqlash va davolash orqali jiddiy asoratlarning oldini olish mumkin.

107 - 109

PARKINSON KASALLIGIDA KLINIK SIMPTOMLARNI SHAKLLANISHIDA IMMUNOLOGIK OMILLARNING ROLI

Tairova D.Z., Abduqodirov E.I.##common.commaListSeparator##Zebiniso Isroilovna Abduqodirova

Parkinson kasalligi neyrodegenerativ kasallik bo‘lib, uning klinik simptomlarini shakllanishida turli xil omillar, jumladan immunologik mexanizmlar muhim rol o‘ynaydi. Ushbu maqolada Parkinson kasalligida immunologik omillarning neyronlarga ta’siri, autoimmun javoblar va yallig‘lanish jarayonlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot immunologik omillarni tushunish orqali davolash strategiyalarini takomillashtirishga yordam beradi.

110 - 112

ЭКСТРЕМАЛ ПАСТ ВАЗНЛИ ЯНГИ ТУҒИЛГАН ЧАҚАЛОҚЛАРНИНГ ТИМУСИДАГИ МОРФОЛОГИК ЎЗГАРИШЛАРИГА КЎРА ТАХЛИЛИЙ НАТИЖАЛАР

Феруз Муродович Сабиров ##common.commaListSeparator##Бахром Собиржоневич Юлдашев

Экстремал паст вазнли янги туғилган чақалоқларда тимус безининг морфологик ўзгаришлари ўта муҳим илмий-амалий аҳамиятга эга. Чунки тимуснинг ҳолати ва функциялари чақалоқлардаги иммун тизимининг фаолияти билан чамбарчас боғлиқ. Ушбу мақолада экстремал паст вазнли чақалоқлар тимусида кузатилган ўзгаришларнинг асосий жиҳатлари таҳлил қилинди.

113 - 116

PREVALENCE OF EXTENSIVELY DRUG-RESISTANT TUBERCULOSIS

Dilnoza Rakhmatovna Tosheva

Globally, the incidence of extensively drug-resistant tuberculosis poses a serious threat to public health. The article presents the results of assessing the prevalence of extensively drug-resistant tuberculosis (XDR-TB) in the Bukhara region. The prevalence of XDR-TB was 6.3 per 100 thousand population. Among patients with XDR-TB, the majority were young people of working age 25–44 years (63.2%), men (80.9%), people without official employment (75.6%), with a disease duration of more than 3 years (57.0%), suffering from infiltrative pulmonary tuberculosis (69.2). In 10.1% of XDR-TB patients, simultaneous resistance to seven main and reserve anti-tuberculosis drugs was detected. It was concluded that it is necessary to optimize approaches to organizing additional activities for the prevention of drug-resistant tuberculosis.

117 - 121

O‘TKIR APPENDITSIT TURLARI VA DIAGNOSTIKA USULLARI

Boltayeva R.Sh., Tuktamuratov B.M.

Ushbu maqola o‘tkir appenditsitning diagnostikasi va davolash usullariga bag‘ishlangan bo‘lib, Germaniyadagi amaliyotlarga alohida urg‘u berilgan. Diagnostika jarayonida ultratovush, kompyuter tomografiyasi (KT) kabi usullar qo‘llaniladi. Laparoskopik appendektomiya yangi inavatsiyon usul bo‘lib, ochiq jarrohlikka qaraganda kamroq asoratlar bilan kechadi. Shuningdek, kasallik etiologiyasi (Escherichia coli, Bacteroides, Peptostreptococcus, Pseudomonas, Enterokokklar), konservativ davolash usullari, ya’ni antibiotik terapiyasida (penitsillin, xinolonlar, sefalosporin) samaradorligi bayon qilingan. Murakkab appenditsitni operatsiya vaqtida topilgan (flegmona, erkin suyuqlik, xo‘ppoz) va birga keladigan yo‘ldosh kasalliklarga bemorni klinik holatini og‘irlashtirish mumkin. Operatsiyadan keyingi asoratlarning umumiy darajasi, bolalar, homilador ayollar va qariyalarda appenditsitni tashxislash va davolashning o‘ziga xos xususiyatlari ko‘rib chiqildi.

122 - 129

INSONDAGI ANATOMIK KO'RSATKICHLARNING JISMONIY FAOLLIKDAGI ROLI

Tursunboyev J.T., Akbarov M.Y.A., Gadaev A.M.

Ushbu maqolada insonning anatomik ko'rsatkichlari va ularning jismoniy faollikdagi roli tahlil qilinadi. Skelet-mushak tizimi, yurak-qon tomir tizimi va boshqa tizimlar jismoniy faollikda qanday ahamiyat kasb etishi, ularning mushak kuchi, suyak zichligi va umumiy sog'liqni yaxshilashdagi o'rni batafsil ko'rib chiqiladi.

130 - 131

ORQA MIYA SHIKASTLANISHLARI: TIKLASH JARAYONIDA ANATOMIK YONDASHUVLAR

Tursunova M.X., Mahmudova D.S., Abdurasulova M.U., Turdimuhamedova J.P., Gadaev A.M.

Ushbu maqolada orqa miya shikastlanishlarining tiklanish jarayonidagi anatomik yondashuvlar tahlil qilingan. Orqa miya shikastlanishlari nevrologik asoratlarni keltirib chiqarib, bemorning harakatlanish qobiliyatini va hayot sifatini jiddiy cheklaydi. Tadqiqotda orqa miya shikastlanishlari natijasida yuzaga keladigan patologik jarayonlar va tiklash jarayonida qo‘llaniladigan zamonaviy yondashuvlar batafsil yoritilgan. Tiklanish jarayonida neyroplastiklik va nerv tolalarining qayta o‘sishi muhim ahamiyatga ega. Shuningdek, jarrohlik yondashuvlari va konservativ davolash usullarining samaradorligi ham baholangan.

132 - 134

TIBBIYOTDA VAGINAL KANDIDOZNI KELTIRIB CHIQARUVCHI OMILLAR, SIMPTOMLAR, DAVOLASH VA PROFILAKTIKASI (ADABIYOTLAR TAHLILI)

Yodgorova N.T., Mirvaliyeva N.R., Nabiyeva M.I.

Ushbu adabiyotlar tahlilida vaginal kandidoz kasalligi haqida umumiy ma’lumot, kasallikning dolzarbligi, simptomlari, davolash va profilaktikasi, ushbu kasallikni keltirib chiqaruvchi zamburugʻ turlari, xususan, Candida albicans turi haqida umumiy ma’lumot, bu turning etiologiyasi, diagnostikasi toʻgʻrisida, Orttirilgan immun tanqisligi virusi(OIV)ning infeksion vaginozni qanday ragʻbatlantirishi, homilador ayollarda probiotiklarning kamayishini kasallik rivojlanishidagi ahamiyati, ayollardagi estrogen gormoni oʻzgarish chastotasining kasallikka ta’siri, yogʻ kislotalarining metabolizmidagi turli oʻzgarishlarning Candida albicansga ta’siri, turning turli moddalarga rezistentligi, vaksinatsiya ishlari, shu zamburugʻ va kasallik ustida oʻtkazilgan soʻnggi yillardagi tajribalar, xususan, nistatin, amfoteritsin,, klotrimazol kabi antifungal preparatlarning ta’siri, ularni qabul qilish boʻyicha koʻrsatmalar va shu sohada nazariy va amaliy tibbiyotda soʻnggi yillardagi yangiliklar toʻgʻrisidagi ma’lumotlar toʻplanib tahlil qilingan va natijalar keng yoritib berilgan.

135 - 140

NAFAS OLISH JARAYONI ANATOMIYASI: YUQORI NAFAS A'ZOLARINING RENTGENOANATOMIYASI VA RIVOJLANISH NUQSONLARI

Xaliqulova K.I., Ivodullayev I.A., Ruziboy A.A., Gadaev A.M., Abdusamatova I.I.

Ushbu maqolada yuqori nafas yo'llarining anatomiyasi, rentgenoanatomiyasi va rivojlanish nuqsonlari tahlil qilingan. Tadqiqotda yuqori nafas yo'llarining rentgenografik tasvirlari orqali turli patologik holatlar aniqlangan va ularning nafas olish jarayoniga ta'siri baholangan. Bu ilmiy ish yuqori nafas yo'llari rivojlanish nuqsonlarining diagnostikasi va davolashda rentgen tasvirlarining ahamiyatini ko'rsatadi.

141 - 143

АТОПИЧЕСКИЙ ДЕРМАТИТ: СОВРЕМЕННЫЕ АСПЕКТЫ УХОДА ЗА КОЖЕЙ

Саидкасим Саидазимович Арифов ##common.commaListSeparator##Нилуфар Нусратуллаевна Маликова ##common.commaListSeparator##Ойбек Джураевич Ибрагимов

Атопический дерматит представляет собой хроническое воспалительное заболевание кожи, которое характеризуется зудом, воспалением, покраснением и нарушением барьерной функции кожи. Он является наиболее распространенной кожной патологией у детей, однако также затрагивает и взрослых. В последние десятилетия было проведено множество исследований, направленных на поиск эффективных методов лечения, как традиционных, так и новых, которые позволяют улучшить качество жизни пациентов с атопическим дерматитом. В этой статье проанализированы комплексные методы ухода за кожей при атопическом дерматите.

144 - 148

ПЕЧЕНЬ: МОРФОФУНКЦИОНАЛЬНОЕ СТРОЕНИЕ И РОЛЬ В ОРГАНИЗМЕ ЧЕЛОВЕКА

Гадаев А.М., Кушакова З.В., Жулдасбекова З.А.

Печень играет центральную роль в обмене веществ и жизненно важных процессах организма. Она выполняет более 500 функций, включая дезинтоксикацию, синтез белков и гормонов, депонирование витаминов и микроэлементов, а также регуляцию водного обмена. Настоящее исследование направлено на изучение морфофункциональной структуры печени, её роли в организме человека, а также на оптимизацию диагностических методов, применяемых при изучении структурных изменений печени у детей.

149 - 152

ИНТЕГРИРОВАННЫЙ ПОДХОД К ПРОФИЛАКТИКЕ СТОМАТОЛОГИЧЕСКИХ ЗАБОЛЕВАНИЙ У ДЕТЕЙ С УЧЁТОМ МИКРОФЛОРЫ ПОЛОСТИ РТА

Дилноза Кадировна Разикова

Статья посвящена концептуальному подходу к профилактике стоматологических заболеваний у детей с учётом состояния микрофлоры полости рта. В работе рассматривается важность микробиологического баланса для поддержания здоровья полости рта, а также влияние микрофлоры на развитие заболеваний зубов и десен у детей. Приводятся современные методы диагностики и контроля состояния микрофлоры, а также профилактические мероприятия, направленные на коррекцию дисбаланса микроорганизмов. Исследование подчеркивает необходимость комплексного подхода, включающего гигиенические рекомендации, правильное питание и использование специализированных препаратов для нормализации микрофлоры. Результаты работы могут быть полезны для стоматологов, педиатров и специалистов по профилактике стоматологических заболеваний в детской практике.

153 - 156

FEATURES OF REHABILITATION OF CHILDREN WITH GLAUCOMA

Narzullaeva D.U., Abdullaeva D.R.

Relevance. A current area of childhood glaucoma is the commitment of parents caring for their children to treatment and rehabilitation measures, since reaching agreement between specialists and parents on the organization of comprehensive care for the child is one of the indicators of the effectiveness of treatment and rehabilitation of young patients with glaucoma. Purpose of the study. To study the features of rehabilitation of children and the role of parental adherence of children with glaucoma to rehabilitation measures after surgical treatment.
Material and methods. Our research was carried out using a questionnaire. The survey involved 124 parents of children who underwent surgical treatment for glaucoma in the eye department of the clinic of the Tashkent Medical Pediatric Institute. A link to the survey was provided to parents caring for children with glaucoma after obtaining their consent. Results and сonclusion. The degree of education, low social level of the population and the resulting financial difficulties are also significant factors affecting the compliance of parents. Thus, a great role in the success of rehabilitation measures is given to the commitment of parents who provide postoperative care for children with glaucoma.

157 - 159

СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ ДИАГНОСТИКИ И ЛЕЧЕНИЯ ПАЦИЕНТОВ С ФАРМАКОРЕЗИСТЕНТНОЙ ЭПИЛЕПСИЕЙ И НЕПСИХОТИЧЕСКИМИ ПСИХИЧЕСКИМИ ЗАБОЛЕВАНИЯМИ НА ОСНОВЕ ЭМОЦИОНАЛЬНЫХ И НЕКОТОРЫХ БИОХИМ

Ёдгоров Ж.Ж., Жураев Ш.Ж.

В статье проанализированы клинико-неврологические, психоэмоциональные и некоторые биохимические особенности и качество жизни больных с фармакорезистентными эпилепсиями. Целью исследования является изучение неврологических, психоэмоциональных и некоторых биохимических особенностей пациентов с лекарственно-зависимыми и стойкими эпилептическими (фармакорезистентными) приступами и создание оптимального варианта лечения. В целом для пациентов исследуемой группы характерны относительно частые эпилептические приступы с нарушением сознания, средняя тяжесть приступов с точки зрения пациента, дебют в детском возрасте и длительная длительность заболевания, высокая лекарственная нагрузка, безработица, высокая частота нейропсихиатрических коморбидных расстройств, особенно патологической утомляемости. В современной эпилептологии медицинское вмешательство является эффективным, которое не только приводит к длительной остановке эпилептических приступов, но и значительно улучшает качество жизни. Исходя из этого, в данной работе мы определили основные факторы, определяющие качество жизни пациентов с фармакорезистентной фокальной эпилепсией. Это может в дальнейшем позволить определить основные направления лечебно-диагностических мероприятий у данной группы больных.

160 - 165

TORCH INFEKSIYASI VA UNING HOMILAGA TA’SIRI

Yodgorovа N.T., Boltayeva R.Sh., Mirvaliyeva N.R., Anvarbekova R.B.

Ushbu maqolada TORCH infeksiyasi, uni qo‘zg‘atuvchilari haqida ma’lumotlar mavjud. Bu kasallik azaldan ko‘pgina davlatlar orasida havfli kasalliklar sirasiga kirib kelmoqda. TORCH bu bir qancha infeksiyalarning jamlanmasi hisoblanadi. Bu qo‘zg‘atuvchilar qatoriga CMV hamda cCMV, gepatit, Oitv, gerpez viruslari kiradi. Har yili ko‘plab chaqaloqlar hamda onalar TORCH infeksiyasidan aziyat chekishadi. Ushbu maqolada aynan dastlab infeksiyadan qanday himoyalanish, uni diagnostika qilish haqida so‘z yuritiladi. Bu kasallik ayol organizmida uzoq vaqtgacha belgisiz rivojlanishi mumkin. Agarda ayol homilador bo‘lsa kasallik o‘zini namoyon etishni boshlaydi. Bola organizmida esa og‘ir asoratlarni keltirib chiqaradi. Shuning uchun har bir ayol homiladorlikdan oldin TORCH uchun analiz topshirishi shart. Bu analizlar qatoriga PCR, qon tahlili, virusli tekshiruv shuningdek qo‘shimcha tekshiruv sifatida KT hamda MRTni keltirish mumkin. Bu infeksiyaning og‘ir asoratlari sirasiga homilaning tushishi, vaqtidan oldin bolaning tug‘ilishini va qayta homilador bo‘la olmaslikni ham kiritish maqsadga muvofiq bo‘ladi. Qo‘zg‘atuvchilar bolada miya rivojlanishining buzilishi, ko‘rish, eshitishda muammolarni yuzaga chiqaradi. Infeksiyani davolash uchun vaksinalar mavjud emas.

166 - 170

ЗАМОНАВИЙ АБДОМИНАЛ ЖАРРОҲЛИКДА ПЕРИТОНИТ МУАММОСИ

Рахимов Б.К., Расулов Х.А., Эшонкулова Б.Д.

Перитонит мавзусининг долзарблиги унинг жарроҳлик касалликларининг асорати сифатида тез-тез учраши ҳамда ушбу патологияда ўлим кўрсаткичининг юқорилиги билан асосланади. Перитонитни даволашда оператив даво асосий ўринни эгаллайди. Замонавий абдоминал жарроҳликда, одатда, айрим омиллар ёки уларнинг мажмуаси босқичли жарроҳлик даво усулига бўлган кўрсатмани шакллантириб беради. Умумий қон оқимидан токсинларни йўқотиш учун қўлланиладиган детоксикациянинг замонавий усуллари етарли саналади. Ушбу ишда ўткир перитонитнинг беморларда учраш сони, даво тактикаси ва усулини танлаш масалалари, операцияга кўрсатмалар, унинг тури, ҳажми ва тавсифига доир маълумотлар келтирилган.

171 - 175

СИСТЕМА УПРАВЛЕНИЯ СОБСТВЕННОЙ УЧЕБНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ СТУДЕНТА НА БАЗЕ АВТОМАТИЗИРОВАННОГО РАБОЧЕГО МЕСТА ВРАЧА (НА ПРИМЕРЕ ПОДГОТОВКИ И ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ВРАЧА СТОМАТОЛОГА)

Ахмат Фаёзович Марасулов

Определены основные аспекты разработки системы организации и ведения собственной учебной деятельности студентов медицинского ВУЗа.

176 - 182

МОРФОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ПОЧЕК ПРИ ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬНОЙ МОЧЕКАМЕННОЙ БОЛЕЗНИ ПРИ АНДРОГЕННОЙ НЕДОСТАТОЧНОСТИ

Тошева З.Р., Ахмедов К.Х., Шерикжанов А.Ш.

Цель: Изучить морфологические особенности почек при экспериментальной мочекаменной болезни на фоне андрогенной недостаточности. Для морфологического исследования отобрали кусочки почек контрольной и опытной группы экспериментальных животных, из которых вырезали кусочки размерами 1.0 см и помещали их в фиксирующий раствор 15% формалина на сутки, далее кусочки фиксировались в проводке спиртах и хлороформе.

183 - 188

МОРФОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ПОЧЕК У НИЗКОКОЭМОЦИОНАЛЬНОЙ ГРУППЫ ЖИВОТНЫХ ПРИ ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬНОМ НЕФРОЛИТИАЗЕ

Останакулов Ш.Ф., Ахмедов К.Х., Шерикжанов А.Ш.

Цель исследования: изучить ранние морфологические признаки в почках низко эмоциональной (НЭ) группы животных при экспериментальном нефролитиазе. Эксперименты проведены на 50 белых беспородных крысах–самцах смешанной популяции с исходной массой 180-200 гр., содержащихся в лабораторном рационе в условиях вивария. Подопытные крысы после поступления из питомника проходили 14-дневный период карантина в карантинном блоке вивария с целью исключения из эксперимента животных с соматической и/или инфекционной патологией. В исследовании использовали наиболее широкоупотребимую этиленгликолевую модель мочекаменной болезни (добавление в питьевую воду на протяжении 21 сут 1% раствора этиленгликоля), индуцирующего развитие экспериментального оксалатного нефролитиаза.

189 - 192

РОЛЬ МЕЖДУНАРОДНОЙ СИСТЕМЫ НАССР В ПРОИЗВОДСТВЕ КАЧЕСТВЕННЫХ КОНДИТЕРСКИХ ИЗДЕЛИЙ

Курбанов Ш.Ш., Файзибоев П.Н.##common.commaListSeparator##Бекзод Пирмамат угли Файзибоев

Цель исследования: Оценка факторов риска загрязнения кондитерских изделий, обеспечение их качества и безопасности на необходимом уровне, а также разработка и внедрение современного критического контрольного системы для реализации международной системы HACCP на пищевых предприятиях.
Материалы и методы: Объектом исследования стали четыре кондитерских предприятия, расположенные в Ташкенте и Гулистане. В процессе лабораторной проверки сырья и готовой продукции на кондитерских предприятиях использовались гигиенические и бактериологические методы.
Заключение: Для практического применения международной системы HACCP необходимо изучение динамики микрофлоры, определение этапов производства, на которых происходит увеличение или снижение численности микроорганизмов, а также выявление процессов, способствующих росту микроорганизмов и тех, которые должны быть остановлены.

193 - 196

СИРДАРЁ ВИЛОЯТИ, ГУЛИСТОН ШАҲРИДА ЯШОВЧИ АҲОЛИ ОРАСИДА КУРОРТ - СОҒЛОМЛАШТИРИШНИНГ АҲАМИЯТИНИ ЎРГАНИШ

Камилова Ж.Э., Шодибоева З.

Маълумки, Ўзбекистонда туризмни ривожланиши билан боғлиқ масалаларга катта эътибор берилмоқда. Мақолада Сирдарё вилояти, Гулистон шаҳри, “Янгиобод” маҳалласида яшовчи аҳолининг қай мақсадда курорт – соғломлаштириш масканларига борганликлари, курортнинг афзалликлари ва даво муолажаларининг қандай кечганлиги бўйича ўтказилган сўровнома ва унинг таҳлили хақида сўз боради.

197 - 199

НЕКРОТИК ЭНТЕРОКОЛИТДА ИНГИЧКА ИЧАК ШИЛЛИҚ ҚАВАТИНИНГ ПАТОМОРФОЛОГИЯСИ

Мамасаидов Ж.Т., Джурабаев А.А.##common.commaListSeparator##Эркин Абдухалимович Эшбаев

Болаларда некротик энтероколит асосан ингичка ичакнинг ёнбош қисмида ривожланиб, асосан МАЛТ тузилмаси кўп бўлган соҳаларда ривожланади. Аксарият холатларда некротик энтероколитларда ингичка ичакнинг ёнбош сохасида хар хил катталикдаги эрозив некротик ўчоқларнинг шаклланиши жараённи кучайишига, иккиламчи иммунотанқислик холатини ривожланиши, барча лимфоид аъзоларнинг морфофункционал фалажланиши ва охир оқибат сепсис ривожланиши билан намоён бўлади. Асосий морфологик субстрати - ёнбош ичакнинг барча қаватларида некротик деструктив ўзгаришлар юзага келиши ва ичак перфорацияси билан тугалланиши хосдир.

200 - 205

МОДИФИКАЦИЯЛАНГАН ПОЛИСАХАРИД ЁРДАМИДА КОАГУЛЯЦИОН ГЕМОСТАЗНИ БОШҚАРИШ

Ситора Октямшеровна Тулисова

Ҳозирги кунда дунёда юрак-қон томир тизими касалликлари билан оғриган беморлар сони бошқа тизимдаги касалликлар сонидан анча кўп эканлиги маълум. Бунда асосан қон ва унинг таркибидаги компонентлари дисфункцияси туфайли касалликлар сони ортиб бормоқда. Буларнинг ичида қоннинг реологиясини бир меъёрда сақланишида ва ички қон кетиши, жароҳатланганда организмни ҳимоя қилувчи гемостаз тизимида юзага келувчи бузилишлар бевосита организмда патологик ҳолатларга сабаб бўлади. Ушбу нуқтаи назардан, гемостаз тизимининг функционал регуляция механизмларини илмий асосда ўрганиш, турли биологик фаол моддаларнинг гемостазнинг турли омилларига таъсир механизмларини аниқлаш учун олиб бориладиган тадқиқотлар долзарб ҳисобланади.
Тромбоцит қон ивишининг бирламчи гемостаз жараёнида иштирок этувчи қоннинг шаклли элементи ҳисобланиб, қон томирларининг эндотелиал хужайраларига, уларнинг фаолияти муътадил бўлиши учун зарур булган моддаларни етказиб туради. Қоннинг ивишида иштирок этадиган тромбоцит ҳужайраларининг функционал фаоллиги гемостаз тизимида муҳим ҳисобланади. Бу эса тромбоцит хужайраларида бўладиган Са2+ - транспортларини ўрганиш ва уларни биологик фаол бирикмалар ёрдамида бошқариш долзарб масалалардан бири ҳисобланади.

206 - 216

МОСКИТЛАРНИНГ ТУЗИЛИШИ РИВОЖЛАНИШИ ВА ТИББИЁТДАГИ АҲАМИЯТИ

Жавохир Абдусамат ўғли Мустанов ##common.commaListSeparator##Аминжон Сабдарович Неъматов

Мақолада москитларнинг тузилиши, хазм қилиш аъзолари, кўпайиши, ривожланиши, яшаш шароитлари, учиш масофаси ва тиббиётдаги аҳамияти ёритилган.

217 - 223

АНАЛИЗ ПОДХОДОВ К МЕТОДАМ ДИАГНОСТИКИ И ЛЕЧЕНИЯ ЖЕЛЧНЫХ СВИЩЕЙ ПРИ ЭХИНОКОККОЗЕ ПЕЧЕНИ

Абдуллажанов Б.Р., Салиев Г.З.

Несмотря на многовековую историю лечения эхинококкоза печени, развитие современных технологий, фармакология лечения данного заболевания и его осложнений до сих пор остается актуальной. Одной из проблем осложненной кисты является образование цистобилиарного свища.
Несмотря на то, что свищ можно устранить с помощью лигирования швов, клипирования, не все свищи возможно ликвидировать данным способом. Особенно когда отверстия свища расположены глубоко в полости кисты и печени. Затруднена предоперационная диагностика скрытых желчных свищей, которые не всегда удается визуализировать интраоперационно. Различные методы лечения свищей начиная от выжидательной тактики, уменьшения давления в билиарных протоках, пломбировка свища, стентирование, ушивание имеют свои преимущества и недостатки. В данном обзоре приведен анализ данных предикторов образования цистобилиарных свищей, их пред- и интраоперационного выявления, а также различных способов ликвидации свищей.

224 - 234

ОЦЕНКА ПАРАМЕТРОВ УЛЬТРАЗВУКОВОГО ИССЛЕДОВАНИЯ ЩИТОВИДНОЙ ЖЕЛЕЗЫ У ПАЦИЕНТОВ ГИПОТИРЕОЗОМ С ХРОНИЧЕСКОЙ МИГРЕНЬЮ

Дилдора Нохидовна Камбарова ##common.commaListSeparator##Дурдона Джурабаевна Усманова

Мигрень является одной из наиболее распространенных неврологических заболеваний, вызывающих значительные физические и психические функциональные нарушения. Согласно Глобальному исследованию бремени болезней, примерно 1,04 миллиарда пациентов страдают мигренью, с глобальной распространенностью 14,7% среди женщин и 6,9% среди мужчин.
Мигрень считается второй ведущей причиной инвалидности у обоих полов и первой причиной глобальной потери здоровой жизни у женщин во всем мире. Мигрень негативно влияет на качество жизни, социальную активность, профессиональной и академической жизни. Мигрень накладывает заметное бремя на здоровье и экономику, поскольку ежегодные расходы на мигрень составляют 17 миллиардов долларов.

235 - 237

КАЛАМУШЛАР ИЧКИ ОРГАНЛАРИНИ ЎРГАНИШДА ЗАМОНАВИЙ ДИАГНОСТИК ТЕКШИРУВЛАРНИНГ РОЛИ

Ильясов А.С., Назарова Ф.Н.

Ушбу тадқиқот 108 та турли ёшдаги, жумладан, эрта постнатал давр: 1, 6, 11, 16, 21 кунлик оқ зотсиз каламушларда стандарт виварий шароитида тажриба олиб борилди. Замонавий уьлтратовуш диагностик текширувида каламушларнинг қорин бўшлиғи қуйидаги чегаралари аниқланди. Қорин бўшлиғи юқори қисми – эпигастрал, ўрта қисми – мезогастрал ва пастки қисми -гипогастрал. Бу қорин бўшлиғининг соҳаларида ошқозон ва ўн икки бармоқ ичагининг топографо-анатомик жойлашуви коэффициенти ва каламушлар ошқозони ва ўн икки бармоқ ичагининг қорин бўшлиғидаги соҳасида (эпигастрал, мезогастрал ва гиопогастрал) жойлашган ўрни аниқланди.

238 - 241

СОВРЕМЕННЫЕ ТЕХНОЛОГИИ В ХИРУРГИЧЕСКОМ ЛЕЧЕНИИ ЭХИНОКОККОЗА ЛЕГКИХ: ПОВЫШЕНИЕ ЭФФЕКТИВНОСТИ И СНИЖЕНИЕ РИСКА РЕЦИДИВА

Рахманов К.Э., Хамдамов О.Д.##common.commaListSeparator##Салим Сулаймонович Давлатов

Цель исследования. Улучшение результатов хирургического лечения эхинококкоза легких. Материал и методы исследования. В основу исследования включены результаты лечения 207 больных эхинококкозом легких. Результаты исследования. Среди 98 больных группы сравнения выполнено 111 оперативных вмешательств. Среди 109 больных основной группы выполнено 127 оперативных вмешательств. У больных группы сравнения наиболее часто применяли способ Боброва-Спасокукоцкого, Вишневского и капитонаж Вахидова. В основной группе больных атипичная резекция легкого, идеальная эхинококкэктомия и тотальная перицистэктомия была выполнена использованием кавитационного ультразвукового диссектора аспиратора (SONOCA 300). Кроме того, в основной группе больных при открытой эхинококкэктомии остаточная полость ликвидирована разработанными нами способом. Выводы. Внедрение в хирургическую практику эхинококкоза легких современных технологий и ликвидации остаточной полости модифицированным способом позволил улучшить качество оказываемой помощи за счет снижения частоты ближайших послеоперационных осложнений с 13,5% до 2,4% и рецидива заболевания с 9,3% до 1,4%.

242 - 248

ЎМИ ЎТКАЗГАН БЕМОРЛАРДА ГЕМОДИНАМИКА, ГЛИКЕМИЯ, БИОКИМЁВИЙ ВА ЭХОКГ КЎРСАТКИЧЛАРИНИНГ ЎЗАРО БОҒЛИҚЛИГИНИ ЎРГАНИШ

Ризаева М.А., Рахматова Д.Б.

МИ ўтказган анамнезида ҚД бор беморлар гуруҳининг 46(46,5%) нафарида, МИ ўтказган илк бор аниқланган ҚД 2 тип беморлар гуруҳининг 17(40,5%) нафарида, МИ ўтказган (ҚД 2 тип йўқ) беморлар гуруҳининг 7(29,2%) нафарида, яъни 165 нафар беморнинг 70 (42,4%) ида Charlson индекси - 5 балл деб баҳоланди ва беморларда 10 йил муддатда яшовчанлик 21% ни ташкил этди.
Кириш: Миокард инфаркти ўлим ва ногиронликнинг энг кенг тарқалган сабабларидан биридир. Миокард инфарктининг кеч ташҳис қўйиш, шошилинч тиббий ёрдам кўрсатиш вақти ва ҳажми ва ихтисослаштирилган шифохонага ётқизиш, тиббий ёрдамнинг сифати ва тўлиқлиги билан боғлиқ, иккиламчи профилактика, доимий тиббий ва психологик мониторинги етарли эмаслиги. МИ туфайли ўлим юкори % ларда қолмоқда; йиллик ўлим даражаси ≈5% ни ташкил қилади. МИни ўтказган беморларнинг ≈27-60% да юрак етишмовчилиги ривожланади ва ≈74-95 % қоринча аритмиялари ташхисланади.Шунинг учун МИ билан касалланган беморларни шифохонада ва шифохонадан кейинги реабилитатсияси муҳим аҳамиятга эга.
Тадқиқот мақсадлари: Коморбидлик ҳолатини Сарсенбаева Г.И. (2019) тадқиқотидан келиб чиққан ҳолда Charlson индексига мувофиқ 10 йил муддат мобайнида кузатилиши мумкин бўлган ўлим хавфини баллар кесимида аниқлаш.
Тадқиқот материаллари ва усуллари: 2023 йилнинг январь ойидан 2024 йилнинг апрель ойига қадар ЎМИ билан оғриган беморлар гуруҳидан танлов асосида 170 нафар беморнинг розилиги олинди, ҳамда улар тадқиқотга жалб этилди. Жами тадқиқотда иштирок этган 170 нафар беморларнинг 80 нафарини(47%) аёллар, 90 нафарини (53%) эркаклар ташкил этди.
Натижалар. Коморбидликни баҳолашга уринишлар кўплаб индекслар ва шкалалар мавжуд. Уларнинг барчаси ўзларининг афзалликлари ва камчиликларига эга.

249 - 253

РОЛЬ СУПЕРОКСИДДИСМУТАЗЫ В ПАТОГЕНЕЗЕ АКНЕ

Маликова Н.Н., Арифов С.С.

Акне относится к наиболее распространенным дерматологическим заболеваниям. Реакции, связанные со свободными радикалами, были вовлечены в этиопатогенез акне, но их роль в выявлении этого ответа и содействии прогрессированию заболевания остается до конца неисследованной. В этой статье обсуждается связь супероксиддисмутазы в патогенезе акне.

254 - 256

РЕЗУЛЬТАТЫ ХИРУРГИЧЕСКОГО ЛЕЧЕНИЯ БОЛЬНЫХ ЯЗВЕННЫМ КОЛИТОМ И БОЛЕЗНЬЮ КРОНА

Арипова Н.У., Умаров Д.А.

В исследовании проанализированы результаты лечения 184 пациентов с воспалительными заболеваниями кишечника, из которых 126 (68,4%) имели неспецифический язвенный колит (НЯК), а 58 (31,6%) — болезнь Крона (БК). Среди 65 пациентов, которым проводили обширные резекции толстой кишки (ТК) в объеме колонпроктэктомии, 33 были с НЯК и 32 с БК.
Комплексный подход к выбору методов формирования илеоанальных резервуаров привел к положительным результатам, и наличие диагноза болезни Крона не является противопоказанием для этой процедуры.

257 - 260

ОЦЕНКА СОДЕРЖАНИЯ ИСКУССТВЕННЫХ РАДИОНУКЛИДОВ ЦЕЗИЯ-137 И СТРОНЦИЯ-90 В ПИЩЕВЫХ ПРОДУКТАХ ПОСЕЛКА ЯНГИАБАД ТАШКЕНТСКОЙ ОБЛАСТИ

Ли М.В., Эшмурадов О.У.

Статья посвящена актуальной проблеме - гигиеническому обеспечению радиационной безопасности пищевых продуктов посёлка Янгиабад Ташкентской области, расположенного рядом с бывшими урановыми рудниками. Цель исследования - определение содержания искусственных радионуклидов цезия-137 и стронция-90 в пищевых продуктах с целью оценки возможного дополнительного риска для людей, проживающих вблизи с бывшими урановыми объектами. Пробы пищевых продуктов исследовались в Научно-исследовательской испытательной радиологической лаборатории (НИИРЛ) Центра развития профессиональной квалификации медицинских работников (ЦРПКМР) при МЗ РУ в период с апреля по сентябрь 2024 г. Измерения удельной активности радионуклидов в пробах пищевых продуктов проводились на бета-гамма спектрометре МКГБ-01 «РАДЭК» в соответствии с «Методикой измерений удельной активности природных радионуклидов, цезия-137, стронция-90 в пробах объектов окружающей среды и продукции предприятий с применением спектрометра-радиометра гамма и бета - излучений МКГБ-01 «РАДЭК» и гамма-спектрометра МКСП-01 «РАДЭК». Результаты измерений показали, что удельная активность по цезию-137 находилась в диапазоне 13,48-39,41 Бк/кг, по стронцию-90 - 11,55-39,41 Бк/кг. Полученные результаты не превышали нормативных значений согласно СанПиН №0366-19 «Гигиенические нормативы безопасности пищевой продукции».

261 - 266

БАКТЕРИАЛЬНЫЕ МАРКЕРЫ И ИНФЕКЦИОННЫЕ ОСЛОЖНЕНИЯ ПРИ МНОЖЕСТВЕННОЙ МИЕЛОМЕ

Нигора Мирфозил кизи Асрарова

Цель: изучить микробиологические показатели и виды микроорганизмов при развитии инфекционных осложнений при множественной миеломе.
Материалы и методы: В исследовании приняли участие 208 больных с множественной миеломой и 90 практически здоровых лиц.
Результат: у больных с множественной миеломой, наблюдалась бактериальная инфицированность.
Заключение: У первичных пациентов выявлена бактериальная инфицированность. Профилактика антибиотиками, противогрибковыми и противовирусными средствами уменьшает риски при химиотерапии, улучшает результаты лечения и продлевает жизнь.

267 - 270

ЧАСТОТА ВСТРЕЧАЕМОСТИ ОЖИРЕНИЯ И ИЗБЫТОЧНОЙ МАССЫ ТЕЛА СРЕДИ ЛИЦ РАЗЛИЧНОГО ВОЗРАСТА И ПОЛА

Улугбек Каримович Каюмов ##common.commaListSeparator##Шаходат Нурилло кизи Нуриллоева

В настоящее время наряду с ожирением принято рассматривать такой показатель как избыточная масса тела (ИзМТ). Изучение этого показателя приобретает особую значимость в связи с тем, что люди с избыточной массой тела в последующем могут страдать ожирением. Вместе с тем выявление избыточной массы тела является важным подспорьем первичной профилактики ожирения. По мере старения популяции могут наблюдаться изменения образа жизни, а также некоторые привычки населения. В связи с этим, в данном исследовании была изучена распространенность избыточной массы тела и ожирения в различных возрастных группах. При этом, следует отметить, что обследованные лица были отобраны из числа пациентов городской поликлиники города Бухары, давших согласие на участие в данном исследовании.

271 - 277

КОЛОРЕКТАЛЬНЫЙ РАК И ЕГО МОРФОЛОГИЧЕСКИЕ ТИПЫ У НАСЕЛЕНИЯ, ПРОЖИВАЮЩЕГО В НЕБЛАГОПРИЯТНОЙ ЗОНЕ ПРИАРАЛЬЯ

Феруза Хожикуловна Худайкулова ##common.commaListSeparator##Бахром Собиржаневич Юлдашев

В статье представлены результаты исследования больных, проживающих в Хорезмской области, считающейся экологически неблагополучной зоной Приаралья, у которых диагностирован рак толстой кишки и проходившие лечение в Хорезмском филиале Республиканского онкологического научно-практического центра в 2021-2024 годах. Изучены их истории болезни, амбулаторные карты, возрастные группы, пол, наиболее распространенный вид рака толстой кишки, возникающие патоморфологические изменения. Изучены гистологические формы, наиболее частые сопутствующие заболевания и осложнения, проанализированы особенности метастазирования.

278 - 284

КЛИНИЧЕСКОЕ ТЕЧЕНИЕ ХРОНИЧЕСКИХ ОБСТРУКТИВНЫХ ЗАБОЛЕВАНИЙ ЛЕГКИХ НА ФОНЕ ВИЧ-ИНФЕКЦИИ

Дилшод Абдукаххорович Кодиров

Повышение частоты встречаемости хронической обструктивной болезни легких (ХОБЛ) при ВИЧ-инфекции обусловлено увеличением продолжительности жизни больных на фоне антиретровирусной терапии. Статья посвящена ХОБЛ – наиболее частому неинфекционному заболеванию легких, распространенность которого среди больных ВИЧ-инфекцией выше. В статье представлены особенности клинического течения ХОБЛ при ВИЧ-инфекции, а также частоты встречаемости внелегочных и легочных проявлений ХОБЛ среди ВИЧ-инфицированной популяции.
Социально-экономическая значимость обеих нозологий обосновывает более широкое информирование пульмонологов, терапевтов и инфекционистов об особенностях течения и терапии ХОБЛ при ВИЧ-инфекции.

285 - 291

O‘PKA VA QORIN BO‘SHLIG‘I A’ZOLARI QO‘SHMA EXINOKOKKOZIDA ZAMONAVIY TEKSHIRISH VA DAVOLASHNI MUKAMMALLASHTIRISH

Samatov E.V., Sagirayev N.J., Ishkarayev Sh.Sh.

Maqsad. Turli xil a’zolarda uchragan qo‘shma kombinatsiyalashgan exinokokkozlarida o‘tkazilayotgan endoskopik operatsiyalari hamda ularning diagnostika mehanizmlarini yaxshilash.
Tadqiqot materiallari va uslublari. Ushbu tadqiqot 46 bemorda aniqlangan o‘pka va qorin bo‘shlig‘i a’zolaridagi qo‘shma exinokokkozlarda o‘tkazilgan turli xildagi jarrohlik operatsiyalar natijalarini tahlil qilishga asoslangan.
Munozara va natijalar. Bizning kuzatuvlarimizda qorin bo‘shlig‘i a’zolaridagi kistalar o‘lchami kichik bo‘lgan holatlarda avvalo o‘pkadagi kistalar olindi. Bu bilan operatsiya vaqtida o‘pkaga sun’iy nafas berish davomida kistaning yorilishi, nafas yetishmovchiligi va anafilaktik reaksiya va shok holatlari oldi olindi.
Xulosa. Jigar va o‘pkaning qo‘shma exinokokkozi bilan kasallangan bemorlarda endoskopik operatsiyalar texnologiyasini qo‘llash orqali jarrohlik agressiya omillarining salbiy ta’sirini kamaytirish va jarrohlik imkoniyatlarini kengaytirishga erishiladi.

292 - 295

ЦИФРОВЫЕ ТЕХНОЛОГИИ В ПОДДЕРЖКЕ ПСИХИЧЕСКОГО ЗДОРОВЬЯ В ЦЕНТРАЛЬНОЙ АЗИИ: СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ И ПЕРСПЕКТИВЫ

Ашуров З.Ш., Чембаев Б.Р., Хегай Л.Н.##common.commaListSeparator##Саидабону Холикова ##common.commaListSeparator##Екатерина Михайловна Лян

Проблема психического здоровья является актуальной в странах Центральной Азии (ЦА), где стигматизация, культурные особенности и недостаток квалифицированных специалистов создают значительные барьеры для доступа к помощи. Цифровые технологии предлагают решения, которые могут улучшить доступность и качество поддержки психического здоровья. Настоящая статья представляет собой обзор текущего состояния цифровых платформ, порталов и мобильных приложений в регионе с акцентом на Узбекистан. Проведен анализ существующих инициатив, их эффективности и ограничений, а также сравнительный анализ с международными практиками. В заключение предложены рекомендации для дальнейшего развития цифровой поддержки в регионе.

296 - 300

МОРФОФУНКЦИОНАЛЬНОЕ СТРОЕНИЕ ЯЗЫЧНОЙ МИНДАЛИНЫ У ДЕТЕЙ В ВОЗРАСТНОМ АСПЕКТЕ

Шамсиев Дж.Ф., Абдусаматова И.И., Юсупова Ш.Р., Кахрамонова С.Б.

Целью данного исследования является оценка морфофункциональных изменений язычной миндалины у детей в зависимости от возрастной группы. Для этого проведено морфологическое исследование 16 образцов, полученных с кадавров детей разных возрастных категорий. В ходе работы оценивались микроскопические характеристики органа, а также функциональные изменения, происходящие в результате возрастной динамики. Результаты показали существенные возрастные различия в морфологии и функциональной активности язычной миндалины, что имеет важное значение для понимания её роли в детском иммунном ответе и разработки эффективных методов лечения заболеваний, связанных с этим органом.

301 - 303

ОПТИМИЗАЦИЯ ТАКТИКО-ТЕХНИЧЕСКИХ АСПЕКТОВ ХИРУРГИЧЕСКОГО ЛЕЧЕНИЯ ПОСЛЕОПЕРАЦИОННЫХ ВЕНТРАЛЬНЫХ ГРЫЖ

Абдурахманов Д.Ш., Курбаниязов З.Б.

Изучены результаты лечения 107 пациентов с послеоперационными вентральными и рецидивными грыжами, которым производилась пластика грыжевого дефекта с использованием onlay и sublay методов, а также с использованием сепарационной пластики с восстановлением нормальной топографической анатомии. Алгоритм выбора способа пластики стандартной (onlay, sublay) или сепарационной (передняя, задняя) при послеоперационных вентральных грыжах W2, W3, W4 основывается на состоянии мышечно-апоневротических структур передней брюшной стенки и показателе интраоперационного мониторинга внутрибрюшного давления. Оптимизация тактико-технических аспектов хирургического лечения больных с послеоперационными вентральными грыжами позволило снизить частоту ближайших послеоперационных осложнений с 16,1% до 9,1% и рецидива с 10,7% до 4,5% (р˂0,05)

304 - 308

МОРФОЛОГИЧЕСКИЕ ИЗМЕНЕНИЯ РЕГИОНАЛЬНЫХ ЛИМФАТИЧЕСКИХ УЗЛОВ ПРИ ПЕРИТОНИТЕ, РАЗВИВШЕМСЯ У ШЕСТИМЕСЯЧНЫХ ДЕТЕЙ

Эшбаев Э.А., Мамасаидов Дж.Т., Болтабоев Т.Т.

У шестимесячных детей при перитоните развиваются морфологические изменения регионарных лимфатических узлов, реактивные изменения во всех ветвях коры и мозгового вещества. С морфологической точки зрения на лимфатический узел влияют инфекционные факторы и функция лимфооттока как в совершенно вынужденной форме, так и за счет накопления в больших количествах токсических метаболитов, что обусловлено воспалением висцеральных и париетальных оболочек брюшной полости при перитоните, дренируемые токсические вещества приводят к поражению лимфатических узлов. Это, в свою очередь, характеризуется развитием лимфаденопатии и лимфаденита всех мезентериальных лимфатических узлов. Это приводит к эндогенному интоксикацию и полиорганной недостаточности при перитоните и заканчивается крайне летальными последствиями.

309 - 314

ПРЕЭКЛАМПСИЯ ВА ЭКЛАМПСИЯ ФОНИДА ТУҒИЛГАН ВА ЭРТА НЕОНАТАЛ ДАВРДА НОБУД БЎЛГАН ЧАҚАЛОҚЛАР ТИМУСИНИНГ МОРФОЛОГИК ЎЗГАРИШЛАРИ

Жураев К.Д., Исламов Ш.Э.

Онасида преэклампсия ва эклампсия фонида ҳомила ичи ривожланишининг иммун аъзоларга таъсири ва тимуснинг хомила ичи ва постнатал онтогенезидаги морфологик ўзгаришларни ўзига хослигини ўрганишни мақсад қилдик. Тимус тўқимаси хомиладорликни 3 ойлигида тўлиқ морфологик жиҳатдан шаклланган бўлиб, ҳомиладорликни 6-7 ойлигида тўлиқ морфофункционал жиҳатдан, барча анатомик соҳалари шаклланади. Преэклампсия ҳомиладорликни 2 -нчи ярмидан тўсатдан номаълум сабабларга кўра ривожланади. Бу эса, хомила тимус тўқимасини ривожланишига бевосита таъсир қилмасдан, морфофункционал етилган тимусга стресс кўринишда таъсир этади. Натижада тимусда инволютив ўзгаришларнинг турли хил даражадаги кўринишлари намоён бўлади.

315 - 319

ЭРТА НЕОНАТАЛ ДАВРДА НОБУД БЎЛГАН ЧАҚАЛОҚЛАР ТИМУСИ ИММУНОГИСТОКИМЁВИЙ КЎРСАТКИЧЛАРИ

Жураев К.Д., Исламов Ш.Э.

Тадқиқотда чақалоқлар антенатал ўлимида тимус тўқимасидаги патоморфологик ва иммуногистокимёвий хос жиҳатлари ўрганилди. Натижаларга кўра, CD3+ ва CD4+ маркерларига текширилган тимус тўқимасида паст позитив экспрессияланиши CD3+ лимфоцитлар дифференцияланишини бузилиши ва CD4+ маркерли Т хелперларнинг кам сонли шаклланганлигини англатиб, жараёнда иммунодефицит ва инфекцияга қарши турғунликни кескин камайганлигини англатади. Бу эса, эрта неонатал даврда нобуд бўлган чақалоқлар клиник анамнестик маълумотларида онасида преэклампсия ва эклампсия фонида шаклланган бўлиб, туғилганидан кейинги даврда инфекция тушиши оқибатида, сепсис ва септицемиядан нобуд бўлганларни хаммасида тасдиқланди.

320 - 325

МОЗГОВОЕ КРОВООБРАЩЕНИЕ У БОЛЬНЫХ СТАБИЛЬНОЙ СТЕНОКАРДИЕЙ НАПРЯЖЕНИЯ ПОСЛЕ РЕВАСКУЛЯРИЗАЦИИ КОРОНАРНЫХ АРТЕРИЙ ПРИ СЕНСОНЕВРАЛЬНОМ НАРУШЕНИИ СЛУХА

Нуров У.И., Хазратов О.Р.

Нейросенсорное нарушение слуха, которое имеет широкое определение, связано с повреждениями аппарата восприятия голоса и центральной части слухового анализатора. Чаще всего нейросенсорный слух обусловлен патологией корешков слуховых рецепторов (кортидного органа) и вестибулокохлеарных нервов. Причины нарушения сенсоневрального слуха разнообразны, и в его развитии важную роль играют реологические заболевания и нарушения микроциркуляции в сосудах головного мозга, которые питают внутреннее ухо, особенно в его прикорневой части, главным образом в сосудах вертебробазилярной системы. При стабильной стенокардии напряжения специфические изменения в черепных кровеносных сосудах выявляются у пациентов с низким сенсоневральным слухом после реваскуляризации коронарных артерий. Анатомо-физиологическое строение внутреннего уха, системы мозгового кровообращения и их связь с кровеносными сосудами в вертебробазилярной системе имеют особую особенность, благодаря чему вопрос изучения механизма развития нейросенсорных нарушений слуха.

326 - 328

СУД-ТИББИЙ ЭКСПЕРТИЗА АМАЛИЁТИДА ЧАҚАЛОҚЛАР ЎЛИМ САБАБЛАРИНИ АНИҚЛАШДА НАФАС ЕТИШМАСЛИГИ СИНДРОМИНИНГ ПАТОМОРФОЛОГИЯСИ

Ражаб Исроилович Исроилов ##common.commaListSeparator##Шодиев Ғ.Б., Пирматов Ю.С., Ибрагимов И.С.

Ушбу мақолада янги туғилган чақалоқларнинг ўлимига сабабчи бўлган нафас етишмаслигининг суд-тиббий ва патологоанатомик жиҳатлари келтирилган. Шунинг учун янги туғилган чақалоқларнинг суд-тиббий экспертиза ўтказилганда ўлими сабабини аниқлашда нафас бузилиши синдроми ва гиалин мембрананинг патоморфологик ўзига хос белгиларини аниқлашни такомиллаштириш муҳим ҳисобланади. Янги туғилган чақалоқлар ўпкасида ривожланадиган гиалин мембранали касалликнинг учта даври фарқ қилинади, биринчиси – альвеолалар бўшлиғида тўрсимон кўринишдаги оқсилнинг пайдо бўлиши, иккинчиси – тўрсимон оқсилнинг гомоген оқсилга айланиши, учинчиси – гомоген оқсилнинг альвеолалар девори юзасига ёпишган ҳолдаги гиалин мембраналарга айланиши. Гиалин мембранали касалликнинг оқибатида ўпка тўқимасида диффуз ҳолда яллиғланиш ривожланиши, гиалин мембрана пайдо бўлган альвеолаларнинг каверноз бўшлиққа айланиши, гиалин мембрана ва альвеоляр тўқимада охир-оқибатда бириктирувчи тўқима ўсишидан склероз ривожланиши кузатилади.

329 - 335

ЯНГИ ТУҒИЛГАН ЧАҚАЛОҚЛАР АСФИКСИЯСИНИНГ СУД-ТИББИЙ ВА ПАТОЛОГОАНАТОМИК АСОСЛАРИ

Ражаб Исроилович Исроилов ##common.commaListSeparator##Шодиев Ғ.Б., Пирматов Ю.С., Райимов С.З.

Ушбу мақолада янги туғилган чақалоқларнинг ўлимига сабабчи бўлган асфиксиянинг суд-тиббий ва патологоанатомик жиҳатлари келтирилган. Аслида, асфиксия, бу – ташқи нафас олишнинг бузилиши туфайли организмда кислород танқислиги ва карбонат ангидридининг кўпайиб кетиши натижасида ҳаёт учун муҳим тизимлар фаолиятининг ўткир бузилиши ҳисобланади. Янги туғилган чақалоқлар қориничи асфиксиясида ўпка тўқимасининг барча диаметрдаги қон томирлари паралитик кенгайиб, альвеолалар девори ва бўшлиғига массив ҳолда қон қуйилади, геморрагик шиш ривожланади. Ушбу морфологик белгилар суд-тиббиёти амалиётида асфиксия жараёнининг абсолют белгилари сифатида танатогенезда ва хулосада қайд этилиши мумкин.

336 - 340

ОЦЕНКА ДИСФУНКЦИИ АВТОНОМНОЙ НЕРВНОЙ СИСТЕМЫ ПРИ ХРОНИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНИ ПОЧЕК

Саноева М.Ж., Рaхмaтoвa Д.И.

Цель: оценка дисфункции вегетативной нервной системы у больных с хронической болезни почек по данным функциональных проб и гемодинамических показателей. Материал и методы: в исследование были включены 35 пациента с ХБП в возрасте от 18 до 59 лет. Результаты: у обследованных установлено три варианта реакций вегетативной нервной системы на холодовой стресс: гипертензивное, гипотензивное и отсутствие реакции. Вывод: большая часть больных – 71,4 % (n = 25) отличалась дисфункцией вегетативной нервной системы, проявляющейся в различных вариациях ответной реакции организма на холодовую пробу.

341 - 344