Vol. 1 No. M3-4 (2025): Filologiya masalalari
Magazine headings. Issue No. M3-4. Vol. 1. 2025
LINGUISTICS
Full Issue
Articles
СИСТЕМА КЭЙГО В ЯПОНСКОМ АНИМЕ КАК ОТРАЖЕНИЕ СОЦИАЛЬНОЙ ИЕРАРХИИ (НА МАТЕРИАЛЕ ШКОЛЬНЫХ АНИМЕ)
Система кэйго в японском языке продолжает оставаться одним из важнейших маркеров социальных отношений, однако её функционирование в медиатекстах, особенно в аниме, изучено недостаточно. Целью исследования является выявление особенностей использования форм вежливости в школьных аниме как средства репрезентации социальной иерархии. Материалом исследования послужили диалоги из 15 популярных школьных аниме-сериалов общим объёмом 450 эпизодов, вышедших в период 2015–2024 гг. Методология включает дискурсивный анализ, социолингвистический анализ речевых актов персонажей и сопоставительный метод. В ходе исследования было проанализировано 2847 речевых актов, содержащих формы кэйго. Результаты показали, что в системе сэмпай-кохай вежливые формы используются асимметрично: младшие школьники применяют сонкэйго в 87.3% случаев обращения к старшим, тогда как старшие используют тэйнэйго лишь в 23.5% случаев. В отношениях учитель-ученик сонкэйго употребляется в 96.8% случаев, что подтверждает высокую степень формализации. Среди одноклассников наблюдается постепенный переход от тэйнэйго к простым формам по мере установления дружеских связей. Исследование демонстрирует упрощение системы кэйго в аниме по сравнению с реальной коммуникацией, что обусловлено нарративными потребностями и необходимостью визуализации социальных отношений для широкой аудитории. Полученные результаты могут быть использованы в преподавании японского языка и лингвокультурологии.
INTEGRATING TECHNOLOGY INTO PRESCHOOL ENGLISH CURRICULUM: FROM PLAY-BASED TO DIGITAL LEARNING
This article explores how digital technology can be used in preschool English education and how teachers can move from only play-based learning to a combination of play and digital tools. The study explains that when technology is used in the right way, it can help young children learn English better. Digital tools can support children’s language development, improve their creativity, and make lessons more interesting and enjoyable. The article compares two education systems: Finland and Uzbekistan. Finland’s holistic and child-centered model and Uzbekistan’s “Ilk Qadam” national curriculum for preschool. These systems show how play-based learning and digital resources can work together in early childhood classrooms. To understand this better, the paper examines several popular digital applications such as Khan Academy Kids, EPIC, Duolingo ABC, Playtime by the British Council, and LingoKids. These tools help children learn new words, practice correct pronunciation, listen to stories, and build simple communication skills through games, songs, and interactive activities. The study applies comparative-descriptive and comparative-analytical methods to examine similarities and differences in curriculum design, teaching practices, teacher roles, and technological infrastructure in both contexts. The findings of the study show that digital tools can be very effective when teachers use them with a clear purpose. The study concludes that digital technology should function as a supportive pedagogical tool rather than a replacement for play-based learning. The article offers practical recommendations for teachers and curriculum designers. It also emphasizes that the main goal is to keep the benefits of play while using technology to strengthen English language learning in preschool classrooms.
EMOTIONAL PHRASES IN LINGUISTICS
Emotional phrases play a crucial role in linguistics, reflecting the speaker’s feelings, attitudes, and cultural background. This article explores the linguistic characteristics of emotional phrases, their semantic and pragmatic functions, and their role in communication. It examines how emotional expressions vary across different languages and cultures, highlighting their importance in verbal and written discourse. Special attention is given to the classification of emotional phrases based on their intensity, context, and syntactic structures. The study also analyzes how emotional phrases influence interpersonal interactions and contribute to effective communication. By comparing emotional expressions in various languages, the article sheds light on the universality and uniqueness of emotional language. Additionally, the research incorporates insights from cognitive linguistics and psycholinguistics to understand how emotions shape language use. This study provides valuable perspectives for linguists, translators, and communication experts interested in the intersection of language and emotion.
PROBLEMS IN TRANSLATION ENGLISH CULTURAL SPECIFIC WORDS
This article investigates the major cultural and linguistic problems that arise in the process of translating English cultural specific words into Uzbek language. The aim of the research is to investigate the nature of cultural bound lexical words, identify the difficulties they cause in translation, and analyze effective strategies for achieving functional and pragmatic equivalence. The objectives of the study include classifying English cultural units, examining their semantic and pragmatic features, and analyzing existing translations in literary and media texts. The research employs a number of methods such as descriptive analysis, comparative analysis, contextual interpretation and discourse- based examination of authentic texts. The results shows that the absence of direct lexical equivalents, loss of cultural connotations, and pragmatic misunderstandings are the most frequent problems in translation process. The findings also reveal that the strategies such as explicitation, descriptive translation, functional substitution, and selective borrowing considerably improve translation process adequacy. The research concludes that successful translation of cultural units requires not only linguistic competence but also deep intercultural awareness and contextual sensitivity. The results of the study may be useful for translation studies scholars and students specializing, translators in linguistics and intercultural communication.
ANALYSIS OF SYLLABUS, CURRICULUM, AND COURSE BOOKS IN EFL EDUCATION
The effectiveness of English as a Foreign Language (EFL) education largely depends on the quality and coherence of its core instructional components, namely the syllabus, curriculum, and course books. This article aims to provide a comprehensive analysis of these elements by examining their roles, interrelationships, and impact on the teaching and learning process in EFL contexts. The study emphasizes how a well-designed syllabus functions as a practical framework for classroom instruction, while the curriculum reflects broader educational goals, philosophical foundations, and policy-driven expectations. Additionally, course books are analyzed as essential pedagogical tools that operationalize curricular objectives and syllabus content through structured linguistic input, skills development, and cultural representation. Using qualitative document analysis, the research evaluates commonly used EFL syllabi, curricula, and course books with regard to alignment, relevance, flexibility, and learner-centeredness. The findings reveal that although many EFL materials demonstrate theoretical soundness, inconsistencies often exist between curricular aims, syllabus specifications, and course book content. The article concludes that systematic alignment and contextual adaptation of these components are crucial for improving the overall quality of EFL instruction and ensuring meaningful language acquisition.
SHARLOTTA BRONTË VA UILIAM MAKEPEACE THACKERAY ASARLARIDA AYOLLAR TASVIRINING QIYOSIY TAHLILI: FEMINISTIK ADABIY NUQTAI NAZAR
Ushbu tadqiqot Sharlotte Brontë va Uiliam Makepeace Thackeray tanlangan romanlarida ayollar tasvirini qiyosiy adabiy tahlil, tarixiy-kontekstual tadqiqot va feministik adabiy tanqidni birlashtirgan ko‘p qirrali metodologik yondashuv orqali o‘rganadi. Tadqiqot ushbu taniqli Viktoriya davri mualliflarining ayol personajlarni, xususan, gubernatorlarni, ijtimoiy ambisiyali ayollarni va axloqiy namunalarni XIX asr o‘rtalarining murakkab ijtimoiy muhitida qanday tasvirlaganini tekshiradi. Brontëning “Jeyn Eyr” (1847), “Shirli” (1849) va “Villett” (1853) asarlarini, hamda Thackerayning “Vanity Fair” (1848), “Pendennis tarixi” (1850) va “The Newcomes” (1855) asarlari bilan taqqoslab tahlil qilish orqali, ushbu tadqiqot ularning ayol faolligi, subyektivligi va axloqiy hokimiyatiga yondashuvlaridagi muhim farqlarni ochib beradi. Tahlil feministik nazariy asoslardan, xususan, Gilbert va Gubar (1979) hamda Showalter ilmiy ishlaridan foydalangan holda, adabiy matnlarni odob-axloq qoidalari kitoblari, davriy nashrlar va zamonaviy sharhlar orqali kengroq ijtimoiy, madaniy va siyosiy kontekstda joylashtiradi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, Brontë psixologik jihatdan murakkab ayol qahramonlar orqali patriarxal an’analarni doimo shubha ostiga oladi, ular o‘zlarining axloqiy va intellektual avtonomiyasini ta’kidlaydilar, Thackeray tasvirlari esa ijtimoiy satiraga va axloqiy noaniqlikka urg‘u berib, ko‘pincha ijtimoiy da’volarni tanqid qilgan holda an’anaviy gender iyerarxiyalarini mustahkamlaydi. Ushbu qiyosiy tadqiqot adabiy tasvir ayollarning rollari, qobiliyatlari va ijtimoiy mavqelari haqidagi madaniy suhbatlarni aks ettirgan va shakllantirgan, gender munosabatlarida sezilarli o‘zgarishlar davridagi Viktoriya adabiyoti va gender mafkurasi haqidagi ilmiy tushunchaga hissa qo‘shadi.
HIS-HAYAJON GAPLARNING PRAGMATIK XUSUSIYATLARI
Mazkur maqola his-hayajon gaplarning pragmatik xususiyatlarini tahlil qiladi. Maqolaning maqsadi his-hayajon gaplarda emotsiya bildirish, voqea-hodisalarga baho berish, obrazli, ekspressiv, intensiv munosabat ko‘rsatish hususiyatiga ega. Maqolaning vazifalari – tadqiqotda his-hayajon gaplarning illokutsion kuchi, perlokutsion ta’siri, konteksga bog‘liqligi hamda kommunikativ vazifalarni yoritadi. Tadqiqot davomida his-hayajon gaplarning so‘zlovchining niyati, tinglovchining reaksiyasi hamda kontekst bilan uzviy bog‘liqligini anglatadi. Ruxiy holatlarni til va nutqda aks ettirish uchun xizmat qiluvchi maxsus emotsional lisoniy birliklar, gramamatik kategoriyalar shakllangani, ularning har ikkala til tizimida his-hayajon gaplarni yaxlit sintaktik qurulma ko‘rinishida hosil qiladi. Tadqiqotning metodlari shuni ko‘rsadaki, his-hayajon gaplarning pragmatik jihatdan ekspressiv nutq aktlari sifatida namayon bo‘lib, muloqotning samaradorligini oshiradi. Jahon xalqlarining til – tafakkur –hissiyot ketma-ketligi asosida emosional leksikasi shakllantiriladi, shuningdek, ob’ektiv haqiqatni tushunish, idrok etish va tushuntirishga qaratilgan his-hayajon gaplar yaratiladi. Natijalarga ko‘ra, bunday gaplar emosionallik bilan birga baholash, obrazlilik, ekspressivlik va intensivlikka ham xizmat qiladi. Til tizimning inson his-tuyg‘ularini ifodalash va unga ta‘sir qilish elementlarini qamrab oluvchi his-hayajon gaplar ijtimoiy-psixologik ta‘sirlanish va emotsional leksika orqali hayotiy voqea hodisalarga, insonlar harakteri va turli ruhiy holatlariga baho beradi. Xulosa sifatida shuni aytish kerakki, jahon tilshunosligida ijtimoiy-psixologik ta‘sirlanish manbasi bo‘la olishini mazkur tadqiqotlar alohida ahamiyat kasb etadi.
E’LON MATNLARIDA SO‘ZLARNING PRAGMATIK XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada e’lon matnlarida qo‘llaniladigan so‘zlarning pragmatik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda e’lon matnlarining kommunikativ yo‘naltirilganligi, ixchamligi hamda adresatga ta’sir ko‘rsatish imkoniyatlariga alohida e’tibor qaratiladi. E’lon matnlari kichik janrga mansub bo‘lib, ular orqali muallif qisqa hajmda muayyan axborotni yetkazish va adresatni aniq harakatga undashga qaratilgan. Shu sababli e’lon matnlarida pragmatik vositalarning o‘rni muhim ahamiyatga ega. Tadqiqotning asosiy maqsadi e’lon matnlarida qo‘llaniladigan so‘zlarning pragmatik xususiyatlarini aniqlash hamda ularning kommunikativ niyatni ifodalashdagi rolini ochib berishdan iborat.Tahlil jarayonida e’lon matnlarining pragmatik xususiyatlari tavsiflanadi va kommunikativ niyatning ifodalanish usullarini aniqlandi.Shuningdek implikatura, presuppozitsiya va nutq aktlarining funksiyasini tahlil qilindi. Tadqiqot jarayonida pragmatik, kontekstual va diskursiv tahlil metodlaridan foydalanildi. Tadqiqot materiali sifatida savdo-sotiq, ishga qabul qilish,ta’lim va ijtimoiy mavzudagi e’lon matnalri tanlab olindi. Tahlil natijalari e’lon matnlarida so‘zlar ko‘pincha implikatura, presuppozitsiya hamda buyruq va taklif mazmunidagi nutq aktlari orqali kommunikativ niyatni amalga oshirishga xizmat qilishini ko‘rsatdi. Xulosa sifatida shuni aytish mumkinki e’lon matnlarida so‘z tanlovi va pragmatik vositalar adresatga ta’sir ko‘rsatishda muhim rol o‘ynaydi va e’lon matnlarining kommuikativ samaradorligini belgilaydi.
WHEN LANGUAGE BREATHES: ANTHROPOMORPHISM IN PHRASEOLOGICAL UNITS AND IDIOMS
This article investigates the manifestation of Anthropomorphism - the cognitive and linguistic process of attributing human characteristics, emotions, and intentions to non-human entities - within the phraseological structures of the English and Russian languages.
Using a descriptive qualitative content analysis, the study analyzes ten authentic phraseological units (PHUs) from both languages, and the research examines how anthropomorphism serves as a bridge between human experience and linguistic imagery. By analyzing the underlying metaphorical frameworks, the study explores that while the impulse to humanize the environment is a cognitive universal, the specific linguistic tools utilized to demonstrate this personifying drive are deeply rooted in national-cultural identities.
The discussion section meticulously examines semantic, structural, and cultural disparities, demonstrating that “complete or absolute equivalence” is frequently impossible to achieve due to highly specific cultural nuances that breathe life into a language’s figurative core. To provide a clear taxonomy of these relationships, the Phraseological units (PHUs) are categorized into three types: units with complete or near-structural equivalence, where both imagery and syntax align, functional equivalents, where the communicative purpose is identical despite divergent imagery, and expressions where specific stylistic or emotional nuances are lost due to cultural specificities that prevent semantic match. By evaluating these types, the research identifies that the lack of absolute correspondence is not merely a lexical vacuum but a reflection of divergent cognitive mappings.
ВЛИЯНИЕ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА НА ТЕСТИРОВАНИЕ АНГЛИЙСКОГО ЯЗЫКА: ОПЫТ ПРЕПОДАВАТЕЛЕЙ УЗБЕКИСТАНА
Интеграция искусственного интеллекта в языковое тестирование трансформирует образовательную практику, однако восприятие этих технологий преподавателями английского языка в Центральной Азии остаётся малоизученным. Целью исследования является анализ опыта использования AI-инструментов тестирования английского языка преподавателями вузов Узбекистана и выявление основных преимуществ и вызовов данной технологии. Исследование проводилось методом смешанного дизайна с участием 94 преподавателей английского языка из 12 университетов Узбекистана в период с сентября по ноябрь 2024 года. Методология включала онлайн-анкетирование с использованием шкалы Лайкерта и полуструктурированные интервью с 15 респондентами. Анализ показал, что 78.7% преподавателей используют AI-платформы для проверки письменных работ, преимущественно Grammarly (89.4% пользователей) и Turnitin (45.7%). Средняя оценка эффективности AI-тестирования составила 4.1 из 5. Основные преимущества: экономия времени на 35-40%, повышение объективности оценивания (отметили 68.1% респондентов), мгновенная обратная связь. Однако выявлены серьёзные вызовы: ограниченная оценка творческого мышления (72.3% респондентов), технические барьеры доступа к платным версиям (83.0%), этические опасения относительно конфиденциальности данных (54.3%). Исследование демонстрирует необходимость гибридных моделей оценивания, сочетающих AI с экспертной оценкой человека. Результаты могут быть использованы для разработки политики внедрения AI-технологий в систему высшего образования Узбекистана и профессионального развития преподавателей.
THE REPRESENTATION OF SELF-DISCOVERY IN ALEPH BY PAULO COELHO
This article explores the representation of self-discovery in Paulo Coelho’s novel Aleph through a qualitative literary analysis supported by secondary scholarly sources. The study examines how self-discovery is portrayed not as a single moment of realization but as a continuous spiritual, emotional, and psychological process shaped by memory, guilt, time, relationships, and healing. The research focuses on the narrator’s journey as a reflection of inner transformation that involves confronting past experiences, overcoming emotional wounds, and developing spiritual awareness. The methodology is based on close textual analysis of selected passages from the novel and the interpretation of five academic articles that address postmodern spirituality, reincarnation, psychobiographical elements, emotional healing, and philosophical perspectives on time and identity. These sources provide a theoretical framework for understanding how Coelho constructs the narrator’s journey of self-discovery across multiple dimensions. The findings of the study identify five major aspects of self-discovery in Aleph: struggle and imperfection, the necessity of releasing the past, emotional healing, vulnerability within relationships, and active spiritual engagement. Together, these dimensions demonstrate that self-discovery in the novel requires conscious effort rather than passive waiting, and that personal growth emerges through reflection, acceptance, and openness to change.This study contributes to literary and spiritual studies by highlighting how Aleph presents self-discovery as a holistic and dynamic process that integrates emotional, psychological, and spiritual development. It also suggests that Coelho’s narrative encourages readers to reflect on their own processes of growth, healing, and self-understanding.
ГЕРМЕНЕВТИЧЕСКИЙ ПОДХОД В ПЕРЕВОДЕ КАК ИНСТРУМЕНТ ИНТЕРПРЕТАЦИИ СМЫСЛА И ПОНИМАНИЯ ТЕКСТА В МЕЖЪЯЗЫКОВОЙ КОММУНИКАЦИИ
Развитие межкультурной коммуникации в условиях глобализации актуализирует проблему интерпретации культурно-специфичных текстов при переводе, особенно в рамках русско-английской языковой пары, характеризующейся значительной культурной дистанцией. Целью исследования является оценка эффективности применения герменевтического подхода для повышения качества интерпретации смысла при переводе текстов с русского языка на английский. Исследование проводилось методом корпусного анализа 150 текстов (50 художественных, 50 публицистических, 50 научно-популярных) объёмом около 300 000 слов и опроса 45 профессиональных переводчиков русско-английской пары в течение четырёх месяцев (сентябрь-декабрь 2024 года). Результаты показали, что переводчики, применяющие герменевтические стратегии, демонстрируют статистически значимое улучшение качества перевода: смысловая адекватность возросла на 27,4%, передача культурного контекста — на 31,8%, сохранение авторского стиля — на 24,2% (p < 0,01). Выявлено пять типов герменевтических стратегий: контекстуализация (применяется в 42% случаев), культурная адаптация (28%), эксплицитация имплицитного смысла (18%), слияние горизонтов (8%) и рефлексивная интерпретация (4%). Корреляционный анализ показал сильную связь между герменевтической компетенцией переводчиков и качеством интерпретации (r = 0,76, p < 0,01). Исследование доказывает необходимость интеграции герменевтического подхода в систему переводческого образования и профессиональную практику.
TIL VA IDENTITET: TARJIMALARDA MILLIYLIKNI SAQLASHNING NAZARIY ASOSLRI (“O‘TKAN KUNLAR” ROMANI MISOLIDA)
Mazkur maqola til va identitet o‘rtasidagi murakkab hamda ko‘p qatlamli munosabatlarni yoritish, shuningdek, badiiy tarjima jarayonida milliylikni saqlashning nazariy asoslarini aniqlashga bag‘ishlangan. Til insonning shaxsiy va ijtimoiy o‘zligini ifodalovchi, milliy ong, madaniy xotira va mentalitetni o‘zida mujassam etuvchi muhim vosita sifatida talqin qilinadi. Shu bois badiiy tarjima nafaqat lingvistik birliklarni bir tildan ikkinchisiga ko‘chirish, balki milliy madaniy mazmunni qayta ifodalash jarayoni sifatida baholanadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi milliy qadriyatlar, madaniy kodlar va mental xususiyatlarning tarjima arayonida namoyon bo‘lish xususiyatlarini ochib berish hamda milliy identiklikning til birliklari orqali ifodalanish mexanizmlarini tahlil qilishdan iborat. Vazifalar doirasida milliy koloritni ifodalovchi leksik va uslubiy vositalar, madaniy belgilangan birliklarning semantik yuklamasi hamda ularning tarjimada yuz beradigan o‘zgarishlari o‘rganildi. Metodologik jihatdan ish nazariy tahlil, qiyosiy yondashuv, kontekstual sharhlash va umumlashtirish usullariga tayandi. Amaliy tahlil uchun Abdulla Qodiriyning “O‘tkan kunlar” romani tanlanib, undagi tarixiy-madaniy muhit, ijtimoiy qadriyatlar va milliy ruhning tarjimada qay darajada aks etgani ko‘rib chiqildi. Tadqiqot natijalari milliylikni saqlash tarjimaning mazmuniy to‘liqligi, badiiy ta’sirchanligi va madaniy mosligini ta’minlovchi muhim omil ekanini ko‘rsatadi. Xulosa qilib aytganda, badiiy tarjimada milliy identiklikni yetkazish asarning estetik va madaniy qiymatini saqlashda hal qiluvchi ahamiyatga ega.
SEMANTIC MOTIVATION OF PROVERBS EXPRESSING GOODNESS IN ENGLISH AND UZBEK
This study examines the semantic motivation of English and Uzbek proverbs expressing the concept of goodness within Kunin’s semantic-paradigmatic framework of phraseology. The research aims to identify how culturally embedded moral values are structured and conceptualized in paremiological units across the two languages. The study employs a comparative qualitative methodology based on semantic analysis of proverbs selected from authoritative lexicographic, paremiological, and folkloric sources. The analysis focuses on identifying dominant types of semantic motivation and their underlying conceptual and axiological foundations. The results reveal several recurrent motivational models, including reciprocity, moral integrity, empathy, social harmony, collective responsibility, and divine justice. English proverbs predominantly reflect humanistic and individualistic orientations grounded in personal agency and pragmatic ethics, whereas Uzbek proverbs emphasize communal solidarity, tradition-based morality, and religiously informed concepts of justice. These findings demonstrate that the semantic organization of proverbs is systematically shaped by culturally specific value systems and epistemic traditions. The study concludes that comparative semantic analysis of proverbs provides insight into culturally conditioned models of moral reasoning and contributes to the development of comparative paremiology and cognitive-cultural linguistics.
O‘ZBEK VA INGLIZ MEDIA DISKURSIDA FRAZEOLOGIZMLARNING AUDITORIYAGA TA’SIR KO‘RSATISH MEXANIZMLARI
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz media diskursida qo‘llaniladigan frazeologik birliklarning auditoriyaga ta’sir ko‘rsatish mexanizmlari pragmastilistik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda frazeologizmlar media matnlarida faqat stilistik bezak vazifasini bajarmasdan, balki baholash, emotsional ta’sir va implikativ ma’no yaratish orqali auditoriya idrokini shakllantiruvchi muhim kommunikativ vosita ekanligi asoslab beriladi. Gazeta va jurnal materiallari, televideniya va radio chiqishlari hamda internet media platformalari misolida frazeologik birliklarning kontekstga bog‘liq semantik xususiyatlari, ularning pragmatik yuklamasi va auditoriyaga ta’sir ko‘rsatish usullari qiyosiy tahlil qilinadi.
Tadqiqot natijalari frazeologik birliklarning media diskursdagi pragmatik ta’siri auditoriya turi, matn janri va kommunikativ vaziyatga bevosita bog‘liq ekanini ko‘rsatadi. Xususan, yozma, og‘zaki va raqamli media matnlarida frazeologizmlar turli pragmatik vazifalarni bajarib, muallif pozitsiyasini bilvosita ifodalash, baholovchi munosabatni kuchaytirish hamda emotsional va kognitiv ta’sirni shakllantirishga xizmat qiladi. Shuningdek, frazeologik birliklar orqali axborotning ta’sirchanligi oshib, media matnning ishonchliligi va esda qolarli bo‘lish darajasi ortishi aniqlanadi. Olingan xulosalar media tilini o‘rganish, jurnalistika, diskurs tahlili va tarjimashunoslik sohalari uchun nazariy hamda amaliy ahamiyatga ega bo‘lib, frazeologik birliklardan kommunikativ maqsadga muvofiq va samarali foydalanish mexanizmlarini aniqlash imkonini beradi.
STRUCTURAL, SEMANTIC AND COGNITIVE PROPERTIES OF URBAN PHRASEOLOGICAL UNITS IN ENGLISH
This article is devoted to a comprehensive study of the structure, semantics and cognitive properties of phraseological units with an urban component in the English language (Urban Phraseological Units — UPU). The main goal of the study is to identify the morphological and syntactic models of UPUs, the semantic fields they represent, and the metaphorical and cognitive foundations of these units. To achieve this goal, descriptive, structural-semantic, component analysis and corpus linguistics methods were used in a comprehensive manner. The results of the study showed that urban phraseological units are mainly manifested in nominative models such as “N+N”, “Adj+N”, in the form of verb combinations and prepositional constructions. This ensures the stable expression of objects, actions and relationships characteristic of the urban environment through language. In the process of semantic analysis, the dominance of concepts such as movement, danger, social stratification, competition and ambition was revealed. These metaphors serve to perceive urban space in the human mind as a system with a dangerous, rich in opportunities or a strict social order. At the same time, urban phraseological units perform speech and discursive functions, serving as a means of evaluating, influencing and expressing social experience in communication.
LOGISTIKA TERMINLARINING LEKSIKOGRAFIK XUSUSIYATLARINING QIYOSIY TAHLILI (O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARI MIQYOSIDA)
Ushbu tadqiqotning asosiy maqsadi o‘zbek va ingliz tillaridagi logistika terminologiyasining leksikografik xususiyatlarini qiyosiy tahlil qilishdan iborat. Tadqiqotning asosiy vazifalari doirasida logistika terminlarining semantik tuzilmasi, atamalarni shakllantirish mexanizmlari, terminlarning o‘zlashuvi va moslashuvi jarayonlari, shuningdek, ularni standartlashtirish hamda lug‘atlarda ifodalash masalalari batafsil o‘rganishdan iborat. Tadqiqot jarayonida deskriptiv, qiyosiy-tahliliy, leksikografik va korpusga asoslangan metodlardan kompleks tarzda foydalanildi, bu esa ikki terminologik tizim o‘rtasidagi o‘xshashlik va farqlarni aniqlash imkonini berdi. Olingan natijalarga ko‘ra, ingliz tilidagi logistika terminologiyasi yuqori darajada normallashtirilganligi, terminlarning aniq definitsiyalarga ega ekanligi va polisemiyaning samarali boshqarilishini ko‘rsatdi. O‘zbek logistika terminologiyasi esa rivojlanish bosqichida bo‘lib, terminlarning yagona muqobillarini belgilash, ularni tizimlashtirish va leksikografik manbalarda izchil qayd etish zarurati mavjudligini namoyon etdi. Tadqiqot natijalarining xulosasiga ko‘ra, kelgusida logistika terminologiyasini normallashtirish, maxsus terminologik lug‘atlar yaratish hamda tarjima amaliyotini takomillashtirish uchun muhim ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.